Images of Miloje M. Vasić in Serbian Archaeology

  • Aleksandar Palavestra Department of Archaeology Faculty of Philosophy University of Belgrade
Keywords:
Miloje M. Vasić, history of the discipline, Serbian archaeology, reception of ideas, archaeological material, authority, fieldwork

Abstract

Miloje M. Vasić, "the first academically educated archaeologist in Serbia", has a strange destiny in the Serbian archaeology. On the one hand, he has been elevated to the post of the "founding father" of the discipline, with almost semidivine status and iconic importance, while on the other hand, his works have been largely unread and neglected. This paradoxical split is the consequence of the fact that Vasić has been postulated as the universal benchmark of the archaeological practice in Serbia, regardless of his interpretation of the past on the grounds of the archaeological record – the essence of archaeology. Strangely, the life and work of Vasić have not been the subject of much writing, apart from several obituaries, two short appropriate texts (Srejović, Cermanović), and rare articles in catalogues and collections dedicated to the research of Vinča (Garašanin, Srejović, Tasić, Nikolić and Vuković). The critical analysis of his whole interpretive constellation, with "The Ionian colony Vinča" being its brightest star, was limited before the World War II to the rare attempts to rectify the chronology and identify the Neolithic of the Danube valley (Fewkes, Grbić, Holste). After the war, by the middle of the 20th century, the interpretation of Vasić has been put to severe criticism of his students (Garašanin, Milojčić, Benac), which led to the significant paradigm shift, the recognition of the importance of the Balkan Neolithic, and the establishment of the culture-historical approach in the Serbian archaeology. However, from this moment on, the reception of Vasić in the Serbian archaeology has taken a strange route: Vasić as a person gains in importance, but his works are neglected, though referred to, but almost in a cultic fashion, without reading or interpreting them. Rare is a paper on the Neolithic of the Central Balkans that does not call upon the name of Vasić and his four- volume "Vinča", in which Neolithic is not mentioned at all. This paradox becomes clearer if Vasić is regarded through the prism of the problematic, but not yet challenged and universally praised values in the Serbian archaeology: material, fieldwork and authority, as opposed to interpretation, which is regarded as ephemeral. From this point of view it becomes clear how the image of Vasić grows into the icon of the Serbian archaeology, while his work slides into the domain of the oral tradition, half-truths, and apocryphal anecdotes. Considering that the majority of the Serbian archaeological community shares the belief that there is an absolute archaeological method and "pure" archaeological material, both representing "the data not burdened by theory", the field journals of Vasić and his published works become the source of the "material", while his interpretation of the past is neglected. As long as these "data" are not considered in connection to the whole opus of Vasić, the research questions and strategies that directed his work, the Serbian archaeology will be inhabited by two separate images: one – forefather and founder, the researcher of the Neolithic Vinča, "the first real Serbian archaeologist", whose face gazes at us sternly from the bronze busts and enlarged photographs, and the other – vulnerable and insulted dreamer, convinced in his philhellene delusion. Only the integration of these two images will pay due homage to Miloje M. Vasić.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Babić, Staša. 2002. „Still innocent after all these years? – Sketches for a social history of archaeology in Serbia“. In Archäologien Europas: Geschihte, Methoden und Theorien/Archaeologies of Europe: History, Methods and Theories, ed. by Peter Biehl, Alexander Gramsch & Arkadiusz Marciniak, 309–322. Tubinger Archaologische Taschenbucher, Band 3.
Babić, Staša. 2009. Jezik arheologije II, ili: Kako sam preživela promenu paradigme. Etnoantropološki problemi 4/2009: 123-132.
Babić, Staša. 2011. Čemu još istorija arheologije? Etnoarheološki problemi 3/2011: 565-577.
Babić, Staša. 2013. Kakva nam arheologija treba? Etnoarheološki problemi 3/2013.
Babić, Staša i Miodrag Tomović (ur.) 1996. Milutin Garašanin – Razgovori o arheologiji. Beograd: 3T. Babić, Staša. Grci i drugi. Beograd: Clio.
Bandović, Aleksandar. 2012. Gustav Kosina i koncept kulture u arheologiji. Etnoarheološki problemi 3/2012: 629-648.
Benac, Alojz, Milutin Garašanin i Dragoslav Srejović. 1979. Uvod. Praistorija jugoslovenskih zemalja II, neolitsko doba, ur. Alojz Benac, 11-31. Sarajevo: Svjetlost.
Bošković, Đurđe. 1958. Miloje. M. Vasić. Starinar n. s. VII/VIII: HI-HIV.
Bošković, Đurđe. 1983. „Razvoj arheološke nauke posle oslobođenja“. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 41-75. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
Budimir, Milan. 1936. Vasićeva Vinča. Srpski književni glasnik XLVIII/1: 52-58.
Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina. 2001. Miloje Vasić. Anarheologija 3. Dostupno do 2004. na: www.anarheologija org.
Childe, Gordon. 1929. The Danube in Prehistory, Oxford: Clarendon Press.
Childe, Gordon. 1939. The Dawn of European Civilization. New edition, enlarged and completely rewritten. New York: Alfred A. Knopf.
Crnobrnja, Adam, Zoran Simić and Marko Janković. 2010. Late Vinča culture settlement at Crkvine in Stubline. Starinar LIX/2009: 9-25.
Ćorović-Ljubinković, Mirjana 1983. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 27-40. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
Fewkes, Vladimir. 1935. On the Interpretation and Dating of the site of "Belo Brdo" at Vinča in Yugoslavia. Proceedings of the American Philosophical Society LXXV/7: 651-672.
Fewkes, Vladimir. 1936. Neolithic Sites in the Morava-Danube area. Bulletin of American School of Prehistoric Reserach 12: 5-81.
Fleck, Ludwik. 1981. Genesis and Development of a Scientific Fact. Chicago: University of Chicago Press.
Garašanin, Milutin. 1949. Naselјe i stan prvobitnog čoveka u Srbiji. Neolitsko doba u Srbiji. Istorijski glasnik 2: 38-67.
Garašanin, Milutin. 1951. Hronologija vinčanske grupe. Ljubljana: Univerza v Ljubljani, Arheološki seminar.
Garašanin, Milutin. 1968. „Položaj centralnog Balkana u hronologiji neolita Jugoistočne Evrope“. U Neolit centralnog Balkana, ur. Lazar Trifunović, 301-337. Beograd: Narodni muzej.
Garašanin, Milutin. 1973. Praistorija na tlu SR Srbije. Beograd: Srpska književna zadruga.
Garašanin, Milutin. 1979. „Centralnobalkanska zona“. U Praistorija jugoslavenskih zemalja II, neolitsko doba, ur. Alojz Benac, 79-212. Sarajevo: Svjetlost.
Garašanin, Milutin. 1983. „Srpsko arheološko društvo od 1883–1983“. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 9-16. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
Garašanin, Milutin. 1984. Uvod za Vinča u praistoriji i srednjem veku, ur. Stojan Ćelić, 5-10. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Gavela, Branko. 1952. Keltski oppidum Židovar. Beograd: Naučna knjiga.
Gavela, Branko. 1983. „Beogradska arheološka škola“. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 77-82. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
Givens, Douglas R. 2008. „The Role of Biography in Writing the History of Archaeology.“ In Histories of Archaeology, ed. by Tim Murray and Christopher Evans, 177-193. Oxford: Oxford University Press.
Glišić, Jovan. 1968. „Ekonomika i socijalno ekonomski odnosi u neolitu Podunavsko-Pomoravskog basena“. U Neolit centralnog Balkana, ur. Lazar Trifunović, 21-61. Beograd: Narodni muzej.
Grbić, Miodrag. 1933-1934. Miloje M. Vasić: Preistorijska Vinča I. Industrija cinabarita i kosmetika u Vinči. Beograd 1932. Starinar, treća serija VIII/IX: 322-326.
Grbić, Miodrag i Nikola Vulić. 1937. Les styles de la céramique préhistoriques des régions danubiennes yougoslaves. Corpus Vasorum antiquorum. Fasc. 3. Belgrade.
Holste, Friedrich. 1939. Zur chronologischen Stellung der Vinča Keramik. Wiener Prähistorische Zeitschrift XXVI/1: 1-21.
Jovanović, Borislav. 1968. „Istorijat keramičke industrije u neolitu i ranom eneolitu centralnog Balkana“. U Neolit centralnog Balkana, ur. Lazar Trifunović, 107-165. Beograd: Narodni muzej.
Jovanović, Borislav. 1984. „Stratigrafija“. U Vinča u praistoriji i srednjem veku, ur. Stojan Ćelić, 23-34. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.

Korošec, Josip, Alojz Benac, Milutin Garašanin i Draga Garašanin. 1951. Oko „problematike“ Vinče. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu VI: 5-32.
Kuzmanović, Zorica. 2012. Uticaj lingvistike na formiranje kulturno-istorijskog pristupa u arheologiji. Etnoarheološki problemi 3/2012: 615-628.
Manhajm, Karl. 2009. Eseji o sociologiji znanja. Novi Sad: Mediterran Publishing.
Marić, Ratislav. 1956. Miloje M. Vasić (3/16 IX – 4 XI 1956). Starinar. n.s. V-VI: 403-406.
Marjanović-Vujović, Gordana. 1983. „Razvoj nacionalne arheologije“. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 83-89. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
McNairn, Barbara. 1980. The Method and Theory of V. Godron Childe. Edinburgh: Edinburgh University Press 1980.
Mengin, Oswald. 1913. Васич М.: Градац. Преисторијско налазиште латенског доба. Глас Српске Краљевске академије LXXXVI. Други разред 51. 1911. (Стр.97-134.). Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien XXXXIII: 240-241.
Mihajlović, Vladimir, D. 2013. Genius loci Balkani: recepcija prošlosti i konstruisanje akademskog narativa o balkanskom nasleđu. Etnoarheološki problemi 3/2013:
Milojčić, Vladimir. 1949. Chronologie der jüngeren Steinzeit Mittel- und Südosteuropas. Berlin: Gebr. Mann.
Milosavljević, Monika. 2013a. Niko Županić i konstrukcija jugoslovenske etnogeneze. Etnoarheološki problemi 3/2013:
Milosavlјević, Monika. 2013b. Beleške sa margine: značaj Mihaila Valtrovića za proučavanje srednjovekovnih starina u Srbiji. Inicijal I: 205-226.
Milošević, Ankica i Aleksandrina Cermanović. 1954. Petao u htonskom kultu kod antičkih Grka i u srpskom narodu. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu XVII.
Mitrović, Jovan. (u štampi). Doprinos Dušana Karapandžića srpskoj arheologiji na početku XX veka. Zbornik Narodnog muzeja XXI-1 (arheologija).
Nikolić, Dubravka. 2006. On the Issue of Fortifications at Vinča. Glasnik Srpskog arheološkog društva 22: 9-22.
Nikolić, Dubravka. 2007. The Identification and Location of „Base 9.3“ at Vinča. Glasnik Srpskog arheološkog društva 23: 27-38.
Nikolić, Dubravka i Jasna Vuković 2008. „Od prvih nalaza do metropole kasnog neolita; otkriće Vinče i prva istraživanja“. U Vinča, praistorijska metropola, ur. Dubravka Nikolić, 39-86. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu – Narodni muzej u Beogradu – Muzej grada Beograda – Srpska akademija nauka i umetnosti.
Novaković, Predrag. 2002. „Archaeology in five states – A peculiarty or just another story at the crossroads of 'Mitteleuropa' and the Balkans: A case study of Slovene archaeology“. In Archäologien Europas, ed. by Pietr F. Biel, Alexander Gramsch und Arkadiusz Marciniak, 323-352. Münster: Waxmann.
Novaković, Predrag. 2011. „Archaeology in the New Countries of Southeastern Europe: A Historical Perspective“. In Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past, ed. Ludomir R. Lozny, 339–461. New York: Springer.
Palavestra, Aleksandar. 2000. Arheologija u Balkanskom institutu. Le memorial de l’Institut des etudes balkaniques – Trentieme anniversaire, Balcanica XXX – XXXI: 15-24.
Palavestra, Aleksandar. 2005. „Dobrosusedsko nemešanje. Srpska arheologija i etnologija“. U Etnologija i antropologija: stanje i perspektive, Zbornik Etnografskog instituta SANU 21, ur. Ljilјana Gavrilović. 87-94. Beograd: Etnografski institut.
Palavestra, Aleksandar. 2011a. Kulturni konteksti arheologije. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Palavestra, Aleksandar. 2011b. U službi kontinuiteta. Etno-arheologija u Srbiji. Etnoantropološki problemi 3/2011: 579-594.
Palavestra, Aleksandar. 2012. Vasić pre Vinče (1900-1908). Etnoarheološki problemi 3/2012: 649-679.
Pruitt, Terra. 2011. Authority and the Production of Knowledge in Archaeology. PhD diss. Department of Archaeology, University of Cambridge.
Srejović, Dragoslav. 1955. Jelen u našim narodnim običajima. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu XVIII: 231-237.
Srejović, Dragoslav. 1974. „Vinča“. U Velika arheološka nalazišta u Srbiji, ur. Dimitrije Vučenov, 7-17. Beograd: Kolarčev narodni univerzitet.
Srejović, Dragoslav. 1981. „Kulture mlađeg kamenog doba na tlu Srbije“. U Istorija srpskog naroda I , ur. Sima Ćirković, 15-30. Beograd: Srpska književna zadruga.
Srejović, Dragoslav. 1983. „Arheologija na Velikoj školi i Univerzitetu u Beogradu“. U Spomenica Srpskog arheološkog društva 1883–1983., ur. Nikola Tasić, 17-25. Beograd: Srpsko arheološko društvo.
Srejović, Dragoslav. 1984a. Miloje M. Vasić, tvorac srpske arheološke nauke. Starinar n. s. XXXV: 25-32.
Srejović, Dragoslav. 1984b. „Umetnost i religija“. U Vinča u praistoriji i srednjem veku, ur. Stojan Ćelić, 42-56. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Srejović, Dragoslav. 1988. „The Neolithic of Serbia: A Review of Research“. In The Neolithic of Serbia. Archaeological research 1948-1988, ed. Dragoslav Srejović, 5-18. Belgrade: The University of Belgrade, Faculty of Philosophy, Centre for Archaeological Research.
Stalio, Blaženka. 1968. „Naselјe i stan neolitskog perioda“. U Neolit centralnog Balkana, ur. Lazar Trifunović, 77-100. Beograd: Narodni muzej.
Stalio, Blaženka. 1984. „Naselјe i stan“. U Vinča u praistoriji i srednjem veku, ur. Stojan Ćelić, 34-41. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Stockowski, Wiktor. 2008. „How to Benefit from Received Ideas“. In Histories of Archaeology, ed. Tim Murray and Christopher Evans, 346-359. Oxford: Oxford University Press.
Subašić, Boris. 2013. Otkrića iz Vinče uskoro u javnosti. Večernje novosti 15. jun.
Tasić, Nenad i Milorad Ignjatović. 2008. „Od tradicionalne do moderne metodologije istraživanja u Vinči 1978-2008 godine“. U Vinča, praistorijska metropola, ur. Dubravka Nikolić, 87-122. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu – Narodni muzej u Beogradu – Muzej grada Beograda – Srpska akademija nauka i umetnosti.
Tasić, Nikola. 1984. „Naselјe vatinske kulture“. U Vinča u praistoriji i srednjem veku, ur. Stojan Ćelić, 76-83. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Tasić, Nikola, Dragoslav Srejović i Bratislav Stojanović. 1990. Vinča. Centar neolitske kulture u Podunavlјu. Beograd: Centar za arheološka istraživanja Filozofskog fakulteta.
Trgovčević, Ljubinka. 1986. Naučnici Srbije i stvaranje jugoslovenske države 1914-1920. Beograd: Narodna knjiga – Srpska književna zadruga.
Trifunović, Lazar. 1968. Uvod za Neolit centralnog Balkana, ur. Lazar Trifunović, 5. Beograd: Narodni muzej.
Trigger, Bruce G. 1994. The Coming of Age of the History of Archaeology. Journal of Archaeological Research, Vol. 2, No. 1: 113-136.
Vasić, Miloje. 1934. Colons grecs à Vinča. Revue internationale des Études balkaniques 1: 65-73.
Vasić, Miloje. 1906a. Nekoliki preistorijski nalasci iz Vinče. Starinar, n. r. I: 89-127.
Vasić, Miloje. 1906b. Preistorijska votivna grivna i uticaji mikenske kulture u Srbiji. Starinar, n. r. I: 1-35.
Vasić, Miloje. 1906c. Prilozi ka rešavanju trojanskih problema. Glas Srpske Kralјevske akademije LXX. Drugi razred 43: 163-289.
Vasić, Miloje. 1907. Žuto brdo. Prilozi za poznavanje gvozdenoga doba u Dunavskoj Dolini I. Starinar n. r. II: 1-47.
Vasić, Miloje. 1911. Gradac. Preistorijsko nalazište latenskog doba. Glas Srpske Kralјevske akademije LXXXVI: 1-18.
Vasić, Miloje. 1912. Žuto brdo. Prilozi za poznavanje kulture gvozdenoga doba u Dunavskoj Dolini II, III. Starinar n. r. V: 1-207.
Vasić, Miloje. 1914. Žuto brdo. Prilozi za poznavanje kulture gvozdenoga doba u Dunavskoj Dolini IV, V, VI. Starinar n. r. VI: 1-93.
Vasić, Miloje. 1927. Arheološki institut Srba, Hrvata i Slovenaca. Srpski književni glasnik HHII: 33-43.
Vasić, Miloje. 1932a. Preistorijska Vinča I. Industrija cinabarita i kosmetika u Vinči. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1932b. Jovan M. Tomić. Srpski književni glasnik HHHVI: 609-615.
Vasić, Miloje. 1936a. Preistorijska Vinča II. Oblici grobova. Mistične oči. Igra na tabli. Datovanje Vinče. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1936b. Preistorijska Vinča III. Plastika. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1936c. Preistorijska Vinča VI. Keramika. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1948. Jonska kolonija Vinča. Zbornik Filozofskog fakulteta u Beogradu I: 85-224.
Vasić, Miloje. 1955a. Povodom jedne knjige. Prikaz knjige, L'aube de la civilization europeène V. Gordon Childe-a. Starinar n. s. III: 233-240.
Vasić, Miloje. 1955b. Dirigovana arheologija. Istorijski časopis SAN V: 1 -2.
Vassits, Miloje. 1908. South-Eastern Elements in the Pre-historic Civilization of Servia. Annual of the British School of Athens XIV: 319-342.
Vassits, Miloje. 1910. Die Hauptergebnisse der praehistorischen Ausgrabung in Vinča im Jahre 1908. Praehistorische Zeitshrift II: 23-39.
Vassits, Miloje. 1911. Die Datierung der Vinčaschicht. Praehistorische Zeitshrift III: 126-132.
Vulić, Nikola. 1897. Pincum ili Veliko Gradište od prof. Miloja Vasića. Kolonija Viminacijum studija od M. M. Vasića profesora. Novci kolonije Viminacijuma, arheološka studija prof. Miloja M. Vasića. Delo 14: 371-376.
Vulić, Nikola. 1902. Slava – Krsno ime. Studija Dr. Miloja Vasića. Srpski književni glasnik XXIII/1: 62-70.
Vulić, Nikola. 1903. Odgovor M. M. Vasiću, pomoćniku čuvara Narodnog muzeja. Prosvetni glasnik 24/2: 400-406.
Vulić, Nikola. 1941. Arheologija u Jugoslaviji. Srpski književni glasnik LXII/3: 212-217.
Županić, Niko. 1927. Desetletnica smrti Milana Mitića. Etnolog 1: 158-159.
Published
2013-09-17
How to Cite
Palavestra, Aleksandar. 2013. “Images of Miloje M. Vasić in Serbian Archaeology”. Issues in Ethnology and Anthropology 8 (3), 681-715. https://doi.org/https://doi.org/10.21301/eap.v8i3.4.

Most read articles by the same author(s)