Corps de l’interprète : distribution cross-gender comme effet de distanciation au théâtre
DOI :
https://doi.org/10.21301/eap.v15i3.10Mots-clés :
distribution cross-gender, genre, queer, abjection, rôle travesti, Gospođa ministarka/Madame la Ministre, Skup/RassemblementRésumé
Ce travail étudie l’application de la distribution cross-gender au théâtre avec pour but d’articuler théoriquement avec plus de précision ce procédé de la mise en scène. On part de l’idée que la distribution cross-gender peut sembler comme l’effet de distanciation de Brecht qui déstabilise les catégories fixes du genre, ce qui est défini dans ce texte comme l’effet cross-gender. Les études théâtrales et les études de performance et de genre présentent la base théorique et méthodologique du travail et nous aident à expliquer la manière dont le théâtre construit des identités scéniques queer partagées entre le corps physique et le corps sémiotique de l’interprète. Pour établir les différences entre les cas où les hommes interprètent les rôles féminins et ceux inverses, deux pièces de théâtre, Gospođa ministarka/Madame la Ministre (Théâtre Boško Buha, 2014) de Tatjana Mandić Rigonat et Skup/Rassemblement (Théâtre dramatique yougoslave, 2002) de Jagoš Marković, nous serviront d’exemple. Notre objectif est de démontrer comment ces pièces, grâce à l’effet cross-gender, engendrent de nouvelles significations qui ne sont pas nécessairement inscrites dans les intentions primaires des auteurs.
Téléchargements
Références
Batler, Džudit. 2016. Nevolja s rodom. Beograd: Karpos.
Brajović, Tihomir. 2006. „Ginomorfno drugo i patrijarhalno-palanački model sveta u Andrićevoj Gospođici i Gospa Noli Isidore Sekulić“. U Slika drugog u balkanskim i srednjoevropskim književnostima, uredio Miodrag Maticki, 285–295. Beograd: Institut za književnost i umetnost.
Blagojević, Jelisaveta i Katarina Lončarević. 2011. „Postmoderni feminizam“. U Uvod u rodne teorije, uredile Ivana Milojević i Slobodanka Markov, 203–215. Novi Sad: Mediteran.
Chess, Simone. 2016. Male-to-Female Cross-Dressing in Early Modern English Literature: gender, performance, and queer relations. New York: Routledge.
Cressy, David. 1996. “Gender Trouble and Cross-Dressing in Early Modern England”. In Journal of British Studies 35 (4): 438–465. Cambridge: Cambridge University Press.
D’Amico, Silvio. 1972. Povijest dramskog teatra. Zagreb: Matica hrvatska.
Fischer-Lichte, Erika. 2008. The Transformative Power of Performance. Oxon, New York: Routledge.
Fischer-Lichte, Erika. 2014. The Routledge Introduction to Theatre and Performance Studies. Oxon, New York: Routledge.
Ivanović, Zorica i Predrag Šarčević. 2002. „O statusu tela u antroplogiji“. U Kultura (Antropologija tela), No. 105–106, 9–27. Beograd: Zavod za proučavanje kulturnog razvitka.
Jestratijević, Iva. 2015. „Moda i semiotika roda“. Etnoantropološki problemi 10 (4): 839–856. https://doi.org/10.21301/eap.v10i4.3
Jestrović, Silvija. 2006. Theatre of Estrangement: Theory, Practice, Ideology, Toronto, Buffalo. London: University of Toronto Press.
Klett, Elizabeth. 2009. Cross-gender Shakespeare and English National Identity: Wearing the Codpiece. New York: Palgrave Macmillian.
Kristeva, Julia. 1982. Powers of horror: An essay on abjection. New York: Columbia University Press.
Lacan, Jacques. 1997. The Four Fundamental Concepts of Psychoanalysis. London: The Hogarth Press.
Maturana, Humberto and Varela, Francisco. 1980. Autopoiesis and Cognition: the Realization of the Living. Dorder, Boston, London: D. Reidel Publishing Company.
Medenica, Ivan. 2010. Klasika i njene maske. Novi Sad: Sterijino pozorje.
Milanović, Aleksa. 2015. Reprezentacije transrodnih identiteta. Beograd: Fakultet za medije i komunikacije, Orion Art.
Milanović, Aleksa. 2019. Medijska konstrukcija drugog tela. Beograd: Orion Art.
Pantić, Miroslav. 1963. „Marin Držić“. U Izabrana dela. Beograd: Narodna knjiga.
Pavlović, Dragoljub. 1958. „Komedija u našoj renesansnoj književnosti“. U Marin Držić. Beograd: SKZ.
Sinfield, Alan. 2006. Shakespeare, authority, sexuality: unfinished business in cultural materialism. Oxon, New York: Routledge.
Stojanović, Dragana. 2011. „Pojam zazornog u funkciji konstituišućeg faktora za subjekt kroz proces simbolizacije imaginarnog u filmu“. Stvar: časopis za teorijske prakse, No. 2, 17–34. Novi Sad: KSF.
Šuvaković, Miško. 2005. Pojmovnik suvremene umjetnosti. Zagreb: Horetzky.
Todorović, Dragana. 2011. „Kvir teorija i feminizam“. U Uvod u rodne teorije, uredile Ivana Milojević i Slobodanka Markov, 241–255. Novi Sad: Mediteran.
Živković, Dragoljub, ed. 1986. Rečnik književnih termina. Beograd: Nolit.
Žikić, Bojan. 2014. „Dva tela, ili jedno? Ponovno promišljanje antropološke ideje o dihotomizaciji kao osnovne kulturne misli o telu“. Etnoantropološki problem 9 (4): 849–878. https://doi.org/10.21301/eap.v9i4.2
Žikić, Bojan. 2018. Antropologija tela. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Odeljenje za etnologiju i antropologiju.
Web izvori
Medenica, Ivan. 2002. „Skup, Marin Držić“. Vreme, 11. 4. 2002. https://www.vreme.com/cms/view.php?id=311839.
Novosti, 2013. Živka ministarka, u muškoj podeli. Novosti. https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:457949-Zivka-ministarka-u-muskoj-podeli.
Stamenković, Vladimir. 2002. „Visok nivo“. NIN, 21. 3. 2002. http://www.nin.co.rs/2002–03/21/22450.html
„Tuga našeg života“. 2002. Glas javnosti, 29. 9. 2002. http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/09/29/srpski/K02092804.shtml
Trebješanin, Borka. 2013. Muška „Ministarka“ i ženski „Maratonci“. Politika, 23. 10. 2013. http://www.politika.rs/scc/clanak/273764/Muska-Ministarka-i-zenski-Maratonci.
Video snimci predstava
Gospođa ministarka. 2013. Režija Tatjana Mandić Rigonat. Beograd: Boško Buha. DVD.
Skup. 2002. Režija Jagoš Marković. Beograd: Jugoslovensko dramsko pozorište. DVD.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
(c) Tous droits réservés Ognjen Obradović 2020

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


