O nekim teorijsko-metodološkim problemima istraživanja romske populacije u sociologiji i etnologiji/sociokulturnoj antropologiji Na primeru jednog tekućeg istraživanja u Srbiji

Autori

  • Miloš Milenković Odeljenje za etnologiju i antropologiju, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu https://orcid.org/0000-0001-5534-3375
  • Isidora Jarić Odeljenje za sociologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu
  • Valentina Sokolovska Odsek za sociologiju, Univerzitet u Novom Sadu – Filozofski fakultet

DOI:

https://doi.org/10.21301/EAP.v9i4.3

Ključne reči:

interdiscipinarnost, multidisciplinarnost, metodologija – društvene nauke, metodologija – humanističke discipline, refleksivnost, etnografija, terensko istraživanje, teorija – uticaj na metod, kvantitativno/kvalitativno, statistika, identitet, realizam, sociologija, etnologija/sociokulturna antropologija, Srbija, Romi

Apstrakt

U članku se razmatraju teorijsko-metodološki problemi uočeni tokom istraživanja „Društveni i kulturni potencijali romske etničke zajednice u Srbiji” sprovedenog 2013. i 2014. godine. Ovi problemi ukazuju na inače latentnu tenziju između antropološkog i sociološkog pristupa istraživanoj stvarnosti, imajući u vidu poglavito antirealističku tradiciju prve, a empirističko „realističku“ tradiciju druge, kada je o ovim disciplinama u domaćem akademskom kontekstu reč. U članku se razmatra kako se standardni problemi povezani s metodološkim aspektima ovog prevashodno sociološkog istraživanja prelamaju kroz teorijski sporne koncepte identiteta, etniciteta, asimilacije i esencijalizacije, podložne neprekidnom preispitivanju u antropološkim teorijsko-empirijskim istraživanjima. Iskustvo zajedničkog istraživanja pokazuje niz metodoloških podrazumevanja na antropološkoj i teorijskih podrazumevanja na sociološkoj strani, praćenih istraživačkim odricanjima i interpretativnim napetostima i iz njih proisteklim  frustracijama, pa može koristiti i kao vodič za razumevanje disciplinarnih razlika i sličnosti, posebno pri planiranju saradnje, na globalnom planu ali i u lokalnom istraživačkom kontekstu. Uz to, razmatra se i nerazdvojivost teorijskih i metodoloških struktura tj. znatan uticaj teorije na metod, demonstriran samim istraživanjem, s implikacijama za razumevanje teorijsko-metodoloških problema širim od ove dve discipline. Zaključuje se da je, iz pragmatičkih razloga, multidisciplinarno istraživanje ovog tipa nužno dizajnirati uz značajna suzbijanja teorijskih ambicija antropologije i metodoloških ambicija sociologije.

 

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Antonijević, Dragana. 2009. Okviri proučavanja ličnih i porodičnih priča o materijalnom gubitku i porazu. Etnoantropološki problemi n.s. 4 (1): 13-35.

Banić-Grubišić Ana. 2011. Jedna drugačija gastarbajterska priča - Romi gastarbajteri transnacionalna manjina u transmigraciji. Etnoantropološki problemi n.s. 6 (4): 1035-1054.

Bat-Ami Bar. 1994. “Marginality and Epistemic Privilege”. U: Alcoff Linda. i Elizabeth Potter (prir.). Feminist Epistemologies,83-100. London - New York: Routledge.

Bernard, Allan et al. 1984. The Problem of Informant Accuracy: The Validity of Retrospective Data. Annual Review of Anthropology 13: 495-517.

Bolčić S. i A. Milić (ed.). 2002. Srbija krajem milenijuma: Razaranje društva, promene i svakodnevni život. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Bolčić, S. (ed.) 2002. Društvene promene i svakodnevni život: Srbija početkom devedesetih,. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Bošković, A. 2013. Antropologija i demografija. Stanovništvo 51(2): 83-94.

Crenshaw, Kimberle Williams. 1991. Mapping the Margins: Intersectionality, Identity Politics and Violence Against Women of Color. Stanford Low Review 43 (6): 1241-1300.

Cvejić, S. (ed.) 2010. Suživot sa reformama: Građani Srbije pred izazovima „tranzicijskog“ nasleđa. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu i Čigoja štampa.

Čobanović, K., V. Sokolovska, i E. Nikolić-Đorić. 2009. Statistička analiza istraživanja multikulturalnosti u Vojvodini. Teme 33(4): 1481-1499.

Čobanović, K. and V. Sokolovska. 2010. „Use Statistical Methods in Sociology“. In Peter Kovacs (ed). Challenges for Analysis of the Economy, the Businesses, and Social Progress, 879-892. Segedin: Unidocument Kft.

Đorđević, B. D. 2001. „Romska“ anketa. Iskustva. Izveštaji. Preporuke. Niš: Komrenski sociološki susreti.

Đorđević, B. D. 2004. Romi od zaboravljene do manjine u usponu. Niš: Odbor za građansku inicijativu.

Đurić-Milovanović, Aleksandra. 2010. Multikulturalizam i religijski pluralizam - Rumuni nazareni kao manjina manjine u Vojvodini. Religija i tolerancija 8 (14): 357-374.

Đurović, B. 2002. Socijalna i etnička distanca prema Romima u Srbiji. Facta universitatis – series: Philosophy, Sociology and Psychology 2 (9): 667-681.

Fassin, Didier. 2011. Policing Borders, Producing Boundaries: The Governmentality of Immigration in Dark Times. Annual Review of Anthropology 40: 213-226.

Franceško, M. Mihić, V. i J. Kajon. 2006. Socijalna distanca i stereotipi o Romima kod dece novosadskih osnovnih škola. Psihologija 39 (2): 167-182.

Golubović, Z., Spasić, I. i Pavićević, Đ. 2003. Politika i svakodnevni život: Srbija 1999-2002. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju.

Gredelj, S. 1988. Društvo, javnost i sociologija. Sociološki pregled 22 (3): 271-296.

Ilić, Vladimir. 2013. Različita shvatanja posmatranja u sociologiji i antropologiji. Sociologija 55 (4): 519-540.

Janack, Marianne. 1997. Standpoint Epistemology Without the ‘Standpoint’? An Examination of Epistemic Privilege and Epistemic Authority. Hypatia 12: 125-139.

Jarić, Isidora. 2005. U kandžama izneverenih očekivanja. Filozofija i društvo 27: 75-87.

Jarić, Isidora. 2008. Generacija R - iz perspektive mladih. Etnoantropološki problemi. n.s. 3 (3): 203-221.

Jarić, Isidora. 2014. Javni i skriveni kurikulumi srednjoškolske nastave sociologije: Obrazovne reforme u Srbiji (1960-2006). Beograd: Filozofski fakultet.

Jarić, Isidora. 2013. Konstruisanje hegemonih ženskih rodnih uloga u srpskom/jugoslovenskom ženskom časopisu Bazar. Sociološki pregled 47 (3): 401-437.

Kovač, Senka i Miloš Milenković. 2006. Ponovljene studije u antropologiji: fan Bek vs. Griol. Antropologija 2: 89-109.

Kovač, Senka. 2007. Marsel Griol i naučna preispitivanja na kraju dvadesetog veka. Beograd: Muzej afričke umetnosti.

Kovačević, Ivan. 2001. Istorija srpske etnologije: Pravci i odlomci. Beograd: Srpski genealoški centar.

Kovačević, Ivan. 2006. Individualna antropologija ili antropolog kao lični guslar. Etnoantropološki problemi n.s 1(1): 17-34.

Kuper, Adam. 2003. The Return of the Native. Current Anthropology 44 (3): 389-402.

Kuwayama, Takami. 2003. ‘Natives’ as Dialogic Partners: Some Thoughts on Native Anthropology. Anthropology Today 19 (1):8-13.

Lazar Z., i V. Sokolovska. 2012. Saradničke mreže u sociologiji i njihove osnovne karakteristike u Srbiji. Sociološki pregled 46 (1): 3-15.

Lazić M., Mrkšić D., Vujović S., Kuzmanović B., Gredelj S., Cvejić S., Vuletić V. 1994a. Razaranje društva: Jugoslovensko društvo u krizi 90-ih. Beograd: Filip Višnjić.

Lazić, M. 1994. Sistem i slom: Raspad socijalizma i struktura jugoslovenskog društva. Beograd: Filip Višnjić.

Lazić, M. 2005. Promene i otpori: Srbija u transformacijskim procesima. Beograd: Filip Višnjić.

Lazić, M. 2011. Čekajući kapitalizam: nastanak novih klasnih odnosa u Srbiji. Beograd: Službeni glasnik.

Lazić, M. (ed.) 2000. Račiji hod: Srbija u transformacijskim procesima. Beograd: Filip Višnjić.

Leve, Lauren. 2011. Identity. Current Anthropology 52 (4): 513-535.

Levy, S. P. and S. Lemeshow. 1999. Sampling of Populations. Methods and Applications. New York: John Wiley and Sons.

Lukić, R. 1961. Odnos između marksističke i buržoaske sociologije. Sociologija 2: 23-34.

Mandić I. 2012. Problem obrazovanja Roma u Srbiji. Norma 17 (2): 247-256.

Merton, Robert. 1998. O teorijskoj sociologiji. Beograd: Plato.

Miladinović S. 2008. Etnička i socijalna distanca prema Romima. Sociološki pregled 42 (3): 417-437.

Milenković, Miloš. 2003. Problem etnografski stvarnog: Polemika o Samoi u krizi etnografskog realizma. Beograd: Srpski genealoški centar.

Milenković, Miloš. 2006. Idealni etnograf. Glasnik Etnografskog instituta SANU LIV: 161-172.

Milenković, Miloš. 2007. Istorija postmoderne antropologije: Teorija etnografije. Beograd: Srpski genealoški centar.

Milenković, Miloš. 2008. Da li je etnografija deo antropologije ili je antropologija deo etnografije?. Etnoantropološki problemi n.s. 3 (1): 275-278.

Milenković, Miloš. 2013a. Antropologija multikulturalizma: Od politike identiteta ka očuvanju kulturnog nasleđa. Beograd: Srpski genealoški centar.

Milenković, Miloš. 2013b. O očuvanju nacionalnog identiteta i kulturne baštine u evropskim integracijama. Osnovne zablude i značajnije mogućnosti. Etnoantropološki problemi n.s. 8 (2): 453-470.

Milenković, Miloš. 2013c. O izvorima antirealističkog pogleda na relativizam u sociokulturnoj antropologiji. Antropologija 13 (3): 27-47.

Milić, A. (ed.) 2004. Društvena transformacija i strategije društvenih grupa: svakodnevica Srbije na početku trećeg milenijuma. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Mingming, Wang. 2012. The Third Eye: Towards a Critique of “Nativist Anthropology”. Critique of Anthropology 22 (2): 149-174.

Mitrović, Aleksandra. 1998. Brak i porodični odnosi kao činioci društvenog položaja Roma. Sociologija 40 (2): 279-290.

Mitrović, Aleksandra. 1991. Teorijska polazišta istraživanja etničkih grupa - romska populacija. Socijalna politika 46 (1/2): 93-100.

Mitrović, Aleksandra. 1996. Problemi školovanja Roma. Nastava i vaspitanje 4(4/5): 680-692.

Mullings, Leith. 2005. Interrogating Racism: Toward an Antiracist Anthropology. Annual Review of Anthropology 34: 667-693.

Nedeljković, Saša. 2012. Biografija kao paradigma etničke i nacionalne emancipacije - životna priča Crnogorca iz Lovćenca kao izvor za proučavanje etniciteta i nacionalizma Crnogoraca u Vojvodini. Etnoantropološki problemi n.s. 7 (2): 539-560.

Nedeljković, Saša. 2014. Power in powerlessness: strategies for climbing the social ladder utilized by minority groups in Serbia. Mei Zhong fa lü ping lun = US-China Law Review 11(7): 888-910.

Okamoto, Dina and Cristina G. Mora. 2014. Panethnicity. Annual Review of Sociology 40: 219-239.

Pišev M. 2010. Ko je ko u Kraljevini SHS - formalna analiza Cvijićeve rasprave o jedinstvu Južnih Slovena. Etnoantropološki problemi, n.s. 5 (2): 55-79.

Popović i Ranković. 1981. Teorije i problemi drustvenog razvoja. Beograd: BIGZ.

Popović M., Bogdanović M., Petrović R., Blagojević M., Milić A., Grbić V., Bolčić S.,

Raduški N. 2009. Romi na etnodemografskoj karti Srbije. Zbornik Matice srpske za društvene nauke 126: 41-54.

Republički zavod za statistiku. 2010. Romi u popisu. Probni popis stanovništva, domaćinstva i stanova 1-15. novembra 2009.

Rus, V. 1981. Jugoslovenska sociologija između politizacije i socijalizacije. Sociologija 23 (3-4): 215-227.

Salamone, Frank A. 1977. The Methodological Significance of the Lying Informant. Anthropological Quarterly 50 (3): 117-124.

Simonović, Dubravka i Miloš Milenković. 2008. Ponovno promišljanje šeme "sredstava-kao-ciljeva". Metodološki potencijali društveno angažovanog istraživanja. Etnoantropološki problemi n.s. 3 (1): 205-228.

Sokolovska, V. 2008. Istraživanje akulturacionih procesa u Vojvodini na osnovu mešovitih brakova. Sociološki pregled 42 (3): 325-341.

Sokolovska, V. 2010. Akulturacija etničkih grupa u Vojvodini. Novi Sad: Mediterran Publishing.

Sokolovska, V. 2010a. Očuvanje identiteta i tradicije nacionalnih zajednica u Vojvodina. U Kolektivna dinamika etničkih zajednica u Vojvodini, Marinković (ur.), 81-100. Novi Sad: Mediterran Publishing.

Susevska L., N. Olumcev, M. Saveska, i H. Kadri. 2011. Prisustvo poremećaja aktivnosti i pažnje u odnosu na određene sociodemografske karakteristike. Aktuelnosti iz neurologije, psihijatrije i graničnih područja 19 (2): 2-6.

Šic, Alfred. 1998. „O višestrukim stvarnostima“. U Interpretativna sociologija, Spasić, I. (prir). Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.

Šušnjić, Đ. 1961. Izvodi iz diskusije na Bledskom savetovanju jugoslovenskog udruženja za sociologiju. Sociologija 2: 35-45.

Šuvar, S. 1977. Škola i tvornica: U susret reformi odgoja i obrazovanja. Zagreb: Školska knjiga.

Todorović, Dragan. 2013. Bibliografija niške romološke škole 2011-2013. Teme 37 (4): 2027-2041.

Todorović, Dragan. 2011. Romi na Balkanu i u Srbiji. Teme 35 (4): 1137-1174.

Tomanović, S. (ed.) 2006. Društvo u previranju: Sociološke studije nekih aspekata društvene transformacije u Srbiji. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

van de Port, Matijjs. 1999. ‘It Takes a Serb to Know a Serb’. Uncovering the roots of obstinate otherness in Serbia. Critique of Anthropology 19 (1): 7–30.

Vujović, S., Džuverović B., Petrović J., Mrkšić D., Goati V. 1991. Srbija krajem osamdesetih: Sociološko istraživanje društvenih nejednakosti i neusklađenosti. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Vujović, Sreten (ed.) 2008. Društvo rizika: Promene, nejednakosti i socijalni problemi u današnjoj Srbiji. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Žikić, Bojan. 2007. Antropološko proučavanje marginalnih društvenih grupa - metodologija terenskog rada. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu 71: 39-52.

Županov, J. 1983. Marginalije o društvenoj krizi. Zagreb: Globus.

##submission.downloads##

Objavljeno

2014-12-08

Kako citirati

Milenković, Miloš, Isidora Jarić, и Valentina Sokolovska. 2014. „O Nekim Teorijsko-metodološkim Problemima istraživanja Romske Populacije U Sociologiji I Etnologiji Sociokulturnoj Antropologiji Na Primeru Jednog tekućeg istraživanja U Srbiji “. Etnoantropološki Problemi 9 (4):879-900. https://doi.org/10.21301/EAP.v9i4.3.

Broj časopisa

God. 9 Br. 4 (2014): Etnoantropološki problemi

Sekcija

Naučni članci

Licenca

Creative Commons License

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Najčitanije od istog autora

1 2 3 > >>