Liberté versus souveraineté nationale: la conception de Constant des „idées de 1789“ et des obstacles à leur affirmation

Auteurs

  • Aleksandar Molnar Department of Sociology, Faculty of Philosphy, University of Belgrade, Serbia

DOI :

https://doi.org/10.21301/eap.v11i1.11

Mots-clés :

Benjamin Constant, Charles-Louis de Montesquieu, idées de 1789, liberté, souveraineté nationale, usurpation, despotisme

Résumé

Dans cet article l’auteur traite les affirmations de Constant qu’«une liberté raisonnable » a été le noyau des „idées de 1789“, que le peuple français à l’époque avait  „une tendance naturelle“ à exiger sa propre liberté et  que ce n’est que plus tard au cours des conflits révolutionnaires qu’elle a été refoulée par les usurpateurs de la souveraineté nationale. Constant croyait en réalité que le concept entier de la souveraineté nationale, inventé par les leaders révolutionnaires les plus radicaux, n’avait d’autre objectif que de permettre la création du despotisme, adapté à de nouvelles circonstances démocratiques. Une opposition aussi nette entre la liberté et la souveraineté nationale, tout aussi bien que l’érection de la liberté en presque la seule et unique „idée de 1789“ semble être une grande simplification qui a empêché Constant d’appréhender la vraie liberté des courants nationalistes constants dans la Révolution française. Cependant, son engagement pour la conciliation de la liberté individuelle et politique montrait qu’il avait aussi une bonne intelligence des dilemmes de l’émancipation auxquels le peuple français a été confronté depuis le tout début de la Révolution.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Références

Armstrong Kelly, George. 2006. The Humane Comedy: Constant, Tocqueville and French liberalism. Cambridge etc.: Cambridge University Press.

Constant, Benjamin. 1829a. „Fragments sur la France, du 14 jullet 1789 au 31 mars 1814“. In Mélanges de littérature et de politique. Paris: Pichon et Didier.

Constant, Benjamin. 1829b. „De Madame de Staël et de ses ouvrages“. In ibid.

Constant, Benjamin. 1829c. „De la division des propriétés fonciéres“. In ibid.

Constant, Benjamin. 1829d. „Du Parlament anglais sous Cromwel, et du Tribunat, dans la constitution de l’an VIII, jusqu’a son épuration“. In ibid.

Constant, Benjamin. 1836. Cours de politique constitutionnelle. T. 1. Paris: Didier.

Constant, Benjamin. 1872. „Préface ¬de la première édition (1818)“. In Cours de politique constitutionnelle. T. 1. Paris: Librairie de Guillaumin et Cie.

Constant, Benjamin. 1874. „De la liberté des Anciens comparée à celle des Modernes“. In Œuvres politiques de Benjamin Constant. Paris: Charpentier.

Constant, Benjamin. 2003. Principles of Politics Applicable to all Governments. Indianapolis: Liberty Fund.

Craiutu, Aurelian. 2003. Liberalism under Siege. The Political Thought of the French Doctrinaires. Lanham etc.: Lexington Books.

Cubitt, Geoffrey. 2007. Revolution, Reaction, Restoration: The Meanings and Uses of Seventeenth-Century English History in the Political Thinking of Benjamin Constant, c. 1797–1830. European Review of History / Revue européenne d’histoire 1: 21‒47.

Fire, Fransoa. 1990. O francuskoj revoluciji. Sremski Karlovci: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića.

Fire, Fransoa. 1996. Prošlost jedne iluzije. Komunizam u dvadesetom veku. Beograd: Paideia.

Fontana, Biancamaria. 1988. „Introduction“. In Constant, Benjamin. Political Writtings. Cambridge etc.: Cambridge University Press.

Garsten, Bryan. 2010. Religion and the Case Against Ancient Liberty – Benjamin Constant’s Other Lectures. Political Theory 1: 4‒33.

Gauchet, Marcel. 1989. „Constant“. In A Critical Dictionary of the French Revolution. Eds. Furet, François and Ozouf, Mona. Cambridge and London: The Belknap Press of Harvard University Press.

Godšo, Žak. 1987. Revolucije 1848. Beograd: Nolit.

Greenfeld, Liah. 1994. Nationalism. Five Roads to Modernity. Cambridge and London: Harvard University Press.

Igo, Viktor. 1967. „Predgovor ‘Ernaniju (1830)’“. U Romantizam. Ur. Gluščević, Zoran. Cetinje: Obod.

Igo, Viktor. 1985a. „O g. Dovalu (1830)“. U Viđeno, rečeno, doživljeno. Izbor iz književnoteorijskih, putopisnih, publicističkih tekstova, dnevnika i govora. Beograd: Rad.

Igo, Viktor. 1985b. „Viđeno“. U ibid.

Jainchill, Andrew. 2008. Reimagining Politics After the Terror: The Republican Origins of French Liberalism. Ithaca, New York: Cornell University Press.

Jennings, Jeremy. 2009. „Constant’s Idea of Modern Liberty“. In The Cambridge Companion to Constant. Ed. Rosenblatt, Helena. Cambridge etc.: Cambridge University Press.

Kalyvas, Andreas and Katznelson, Ira. 1999. „We Are Modern Men“: Benjamin Constant and the Discovery of an Immanent Liberalism. Constellations 4: 513‒539.

Konstan, Benžamen. 2000a. „Principi politike“. U Principi politike i drugi spisi. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.

Konstan, Benžamen. 2000b. „O duhu osvajanja i uzurpacije u njihovim odnosima sa evropskom civilizacijom“. U ibid.

Konstan, Bežamen. 2000c. „O slobodi brošura, pamfleta i novina, sa gledišta interesa vlasti“. U ibid.

Kumaundi, Kosta. 2006. Benžamen Konstan, političar i politički filozof (Javno predavanje, držano u Studentskom pravničkom društvu, 1911). Arhiv za pravne i društvene nauke 1‒2: 497‒516.

Manon, Pjer. 2011. Intelektualna istorija liberalizma. Beograd: Stubovi kulture.

Molnar, Aleksandar. 2014a. Regeneracija, romantika, republika. Fantastični uspon romantičarskog republikanizma u 18. veku. Novi Sad: Visio Mundi Academic Media Group.

Molnar, Aleksandar. 2014b. „Sloboda i ustavna demontaža upravnog centralizma. Pouke francuskog klasičnog liberalizma (Monteskje, Konstan, Tokvil)“. U Ustavi u vremenu krize: postjugoslovenska perspektiva. Ur. Podunavac, Milan i Đorđević, Biljana. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka i Udruženje za političke nauke Srbije.

Molnar, Aleksandar. 2015. Inovativnost Monteskjeovog određenja despotije. Sociologija 3: 401–420.

Moravia, Sergio. 1989. Beobachtende Vernunft. Philosophie und Anthropologie in der Aufklärung. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag.

Rosenblatt, Helena. 2003. Re-evaluating Benjamin Constant’s liberalism – industrialism, Saint-Simonianism and the Restoration Years. History of European Ideas 1: 23‒37.

Rosenblatt, Helena. 2008. Liberal Values. Benjamin Constant and the Politics of Religion. Cambridge etc.: Cambridge University Press.

Staël, Madame de. 1964. On Politics, Literature, and National Character. New York: Doubleday & Co.

Starobinski, Žan. 2009. Otkrivanje slobode 1700‒1789 / 1789. Znamenja razuma. Sremski Karlovci i Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića.

Tenenbaum, Susan. 1973. Montesquieu and Mme. de Stael: The Woman as a Factor in Political Analysis. Political Theory 1: 92–103.

Vincent, K. Steven. 2004. Benjamin Constant, the French revolution, and the problem of modern character. History of European Ideas 30: 5–21.

Vincent, K. Steven. 2011. Benjamin Constant and the Birth of French Liberalism. New York: Palgrave Macmillan.

Weber, Florian. 2004. Benjamin Constant und der liberale Verfassungsstaat. Politische Theorie nach der Französischen Revolution. Wiesbaden: Verlag für Sozialwissenschaften.

Wood, Dennis. 1993. Benjamin Constant. A biography. London and New York: Routledge.

Téléchargements

Publiée

2016-03-15

Comment citer

Molnar, Aleksandar. 2016. « Liberté Versus Souveraineté Nationale: La Conception De Constant Des „idées De 1789“ Et Des Obstacles à Leur Affirmation  ». Problèmes d’ethnologie Et d’anthropologie 11 (1):243-62. https://doi.org/10.21301/eap.v11i1.11.

Numéro

Rubrique

Other Humanities and Social Sciences

Articles les plus lus par le même auteur ou la même autrice