Capacités et limitations de recherches sur la structure ethnique de la population basées sur les statistiques de recensement dans la Principauté et le Royaume de Serbie: l’exemple de la Serbie Orientale
DOI :
https://doi.org/10.21301/eap.v18i2.7Mots-clés :
structure ethnique, ethnostatistique, Principauté et Royaume de Serbie, Serbie Orientale, appartenance linguistique, appartenance nationale, ValaquesRésumé
La base quantitative pour définir la structure ethnique de la population de Serbie est constituée par les données de recensement sur les caractéristiques de l’appartenance nationale, linguistique et confessionnelle. Les résultats de presque toutes les recensions dans la Principauté et le Royaume de Serbie montrent que la question de la structure ethnique dans la Serbie Orientale se réduit principalement aux rapports statistiques entre les populations valaque et serbe car les autres communautés ethniques étaient représentées avec des pourcentages très bas. L’absence d’une question directe sur l’appartenance nationale, impose de ne définir la structure ethnique de la population que d’une manière indirecte, à partir des données obtenues sur la langue maternelle, information présente dans le très grand nombre des recensements faits alors. C’est pourquoi l’objectif principal de ce travail est d’explorer les capacités et les limitations de définition de la structure ethnique de la population à travers la dynamique du nombre et du pourcentage des Valaques de Serbie Orientale où ils sont presque entièrement concentrés. Si nous acceptons la logique de l’identification de l’appartenance nationale et de l’appartenance linguistique, à partir des résultats de recherche exposés nous pouvons conclure que les Valaques étaient la minorité ethnique la plus nombreuse dans la Principauté et le Royaume de Serbie, que leur nombre croissait linéairement jusqu’en 1895, ce qui était en accord avec la tendance de croissance d’alors de la population totale de la Serbie.
Téléchargements
Références
Arel, Dominique. 2002. ''Language Categories in Censuses: Backward – or Forward – Looking?'' In Census and Identity. The Politics of Race, Ethnicity, and Language in National Censuses, edited by David I. Kertzer and Dominique Arel, 92–120. New York: Cambridge University Press.
Constantinescu, Nicolae A. 2003. Chestiunea Timoceană (Тимочко питање). Zajecar: Români uitaţi. Ariadne filum, 1-88.
Đorđević, Tihomir. 1941. Deca u verovanjima i običajima našeg naroda, sv. 46. Beograd: Bibloiteka Centralnog higijenskog zavoda, 1-302.
Đurić, Vladimir, Darko Tanasković, Dragan Vukmirović i Petar Lađević. 2014. Etnokonfesionalni i jezički mozaik Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku.
IDN-CDI (Institut društvenih nauka-Centar za demografska istraživanja. 1963. Šema stalnih rejona za demografska istraživanja. Beograd: IDN.
Jakšić, Vladimir. 1863. Državopis Srbije-Statistique de la Serbie, Vol I. Beograd: Ekonomsko-statističko odeljenje Ministarstva finansija Kneževine Srbije.
Jakšić, Vladimir. 1869. Državopis Srbije-Statistique de la Serbie, Vol III. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva finansija Kneževine Srbije.
Jakšić, Vladimir. 1879. Državopis Srbije-Statistique de la Serbie, Vol IX. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva finansija Kneževine Srbije.
Jakšić, Vladimir. 1889. Državopis Srbije-Statistique de la Serbie, Vol XVI. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije.
Janković, Miroslav. 2022. Popisi stanovništva u Kneževini Srbiji (1815-1882). Beograd: Republički zavod za statistiku.
Kanitz, Felix. 1989. Srbija-zemlja i stanovništvo (od rimskog doba do kraja XIX veka). Knjiga 2. Beograd: Srpska književna zadruga.
Karić, Vladimir. 1887. Srbija-opis zemlje, naroda i države. Beograd: Književni fond Ilije M. Kolarca.
Kertzer, David I and Dominique Arel, eds. 2002. ''Census, Identity Formation, and the Struggle for Political Power''. In Census and Identity. The Politics of Race, Ethnicity, and Language in National Censuses, 1‒42. New York: Cambridge University Press.
Knežević, Aleksandar. 2010. ''Prilog etnodemografskom proučavanju Vlaha Istočne Srbije-nekoliko pristupa etničkom poreklu vlaškog stanovništva''. U Teritorijalni aspekti razvoja Srbije i susednih zemalja – Zbornik radova, uredio Srboljub Đ. Stamenković, 259-265. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Geografski fakultet.
Knežević, Aleksandar 2013. Istorijskodemografske i etnodemografske osnove razvitka stanovništva Istočne Srbije. Doktorska disertacija. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Geografski fakultet.
Knežević, Aleksandar. 2017. ''Flotantne etničke grupe u demografskim istraživanjima-Metodološki problemi, pristupi i primeri''. Annales-Series Historia et Sociologia 27 (2): 439-456. doi: 10.19233/ASHS.2017.31
Knežević, Aleksandar. 2019. ''Maternji jezik kao determinanta etničkog identiteta u popisima stanovništva Srbije''. Annales-Series Historia et Sociologia 29 (3): 455-472. doi: 10.19233/ASHS.2019.30
Knežević, Aleksandar i Gordana Vojković. 2015. ''Spatial Extent In Demographic Research – Approach and Problems''. Bulletin of the Serbian Geographical Society 96 (2): 1-24. doi: 10.2298/GSGD160112001K
Macura, Miloš, Mirslav Rašević i Tripo Mulina. 1984. Stanovništvo Podunavskog regiona. Beograd: Ekonomski institut.
Pavlović, Mirjana i Mladena Prelić. 2015. ''Država, statistika, manjine i moć: etnički 'drugi' u Kneževini i Kraljevini Srbiji u ogledalu popisa stanovništva''. Glasnik Etnografskog instituta SANU 63(1): 147-165. doi: 10.2298/GEI1501147P
Radovanović, Milovan. 1958. ''Broj i porast stanovništva Istočne Srbije od 1834 do 1953. godine''. Zbornik radova Geografskog instituta PMF 5: 1-14.
Radovanović, Svetlana. 2002. ''Vlasi u popisima stanovništva Srbije''. U Ekološka istina-Zbornik radova, 542-545. Donji Milanovac: Zavod za zaštitu zdaravlja Timok.
Radovanović, Svetlana. 2005. ''Dva veka popisne statistike u Srbiji''. Demografija 2: 33–43.
Radovanović, Svetlana. 2007. ''Etnička struktura Kraljevine Jugoslavije u kontekstu nacionalne politike jugoslovenstva''. Demografija 4: 129–140.
Romanski, Stojan. 1917. ''Vlasi između Timoka i Morave''. U Rasprostranjenost Vlaha između Timoka i Morave i Cincara u Makedoniji, sign. III 80, No 6154, uredio Petar Petrov, 195-230. Sofija: Vojnoistorijska biblioteka. Preuzeto 22.01.2023. sa http://www.promacedonia.org/bg_1916/bg_1916_2_12.htm
Simon, Patrick. 2012. ''Collecting Ethnic Statistics in Europe: a Review''. Ethnic and Racial Studies 35(8): 1366–1391. doi: 10.1080/01419870.2011.607507
Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije. 1892. Statistika Kraljevine Srbije, Knjiga I. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije.
Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije. 1905. Statistika Kraljevine Srbije, Knjiga XXIV. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije.
Trnavčević, Nevena and Aleksandar Knežević. 2022. ''The demographic approach to the quality of official ethnicity data in Serbia–a research proposal''. Stanovništvo 00(0): 1-17. doi: 10.2298/STNV220416004T
Vesić, Ž. Miladin. 1966. Kontrola rađanja i pojava depopulacije u Istočnoj Srbiji. Magistarska teza-originalni rukopis, 1-93. Požarevac.
Vâlsan, George. 1996. Românii din Bulgaria si Serbia. Craiova: Scrisul românesc.
Zavod za statistiku i evidenciju N.R. Srbije. 1953. Stanovništvo Narodne Republike Srbije od 1834–1953, serija B-sveska 1. Beograd: Zavod za statistiku i evidenciju N.R. Srbije.
Zbuchea, Gheorghe. 2002. Românii Timoceni-scurtă istorie. Timişoara: Editura Mirton.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


