Uloga muzičkih dokumentarnih filmova u kulturi sećanja na jugoslovensku prošlost
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v20i4.12Ključne reči:
kultura sećanja, muzički dokumentarni film, rok muzika, Jugoslavija, kontekstualna analizaApstrakt
Primenjujući interdisciplinirani pristup koji umnožava teorijske i metodološke perspektive sa kojih se određeni kulturni sadržaji i fenomeni mogu tumačiti, u radu se analizira uloga muzičkih dokumentaraca u kulturi sećanja na postjugoslovenskom prostoru. Cilj rada je da se istraže načini na koje se tokom protekle dve decenije, kroz ovaj specifičan filmski (pod)žanr, konstruisala slika sećanja o jugoslovenskoj rok muzici, kao i o široj slici vremena i prostora u kome je stvarana (SFRJ), i da se proširi analitički okvir za objašnjenje njegove uloge kao mesta sećanja unutar šire paradigme kritičkog posmatranja popularnog pamćenja kao mesta borbe za značenje prošlosti. Rezultati analize bi trebalo da pokažu da uloga muzičkih dokumentaraca u kulturi sećanja ne može isključivo da se posmatra kroz komercijalni aspekt, već da je povezana sa širim društvenim fenomenima i kulturnim praksama na postjugoslovenskom prostoru.##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Ajduk, Marija. 2019. „Reprezentacija jugoslovenskog novog talasa u dokumentarnom
filmu ’Novi talas u SFRJ kao društveni pokret’”. Etnoantropološki problemi 14 (1): 79-96. i1.3. https://doi.org/10.21301/eap.v14
Albavkas, M. 2013. Društveni okvir pamćenja. Novi Sad: Mediterran Publishing.
Assmann, Jan. 2005. Kulturno pamćenje: pismo, sjećanje i politički identitet u ranim visokim kulturama. Prevod sa nemačkog Vahidin Preljević. Zenica: Vrijeme.
Baker, Michael Brendan. 2011. Rockumentary: Style, Performance,and Sound in a Documentary Genre. Montreal: McGill University Libraries.
Barsam, Richard Meran. 1976. Nonfiction film: theory and criticism. New York: E.P. Dutton & Co.
Božilović, Nikola. 2014. „Аntinomije jugoslovenskog rokenrola šezdesetih”. Kultura 145: 217-241. https://doi.org/10.5937/KULTURA1445217B
Beattie, Keith. 2005. “It`s not only rock and roll: Rockumentary, direct cinema, and performative Display”. Australasian Journal of American Studies,24 (2): 21-41.
Bejker, Ketrin. 2011. Zvuci granica. Beograd: Biblioteka XX vek.
Buhin, Anita. 2017. „Jugoslovenska popularna kultura između zabave i ideologije”. U Stvaranje socijalističkoga čovjeka. Hrvatsko društvo i ideologija jugoslavenskoga socijalizma, uredio Igor Duda, 221-245 Zagreb/Pula: Srednja Evropa/Sveučilište Jurja Dobrile u Puli 2017.
Chanan, Michael. 2013. “Music, Documentary, Music Documentary”. In The Documentary Film Book, edited by B. Winston, 337– 344. London: Palgrave Macmillan.
Daković, Nevena. 1998. „Istinite laži”. U Dokumentarni film ‒ studije, polemike, ogledi, razgovori, 63-81. Beograd: Festival jugoslovenskog dokumentarnog i kratkometražnog filma.
Daković, Nevena. 2014. Studije filma: ogledi o filmskim tekstovima sećanja. Beograd: FDU.
Dragićević Šešić, Milena. 1994. Neofolk kultura - Publika i njene zvezde. Sremski Karlovci, Novi Sad: Izdavačka knjižnica Zorana Stojanovića.
Drašković, Brankica. 2013. „Kultura sećanja u dokumentarnoj televizijskoj seriji Robna kuća”, U Šesti međunarodni interdisciplinarni simpozijum Susreti kultura, Zbornik radova, uredila Ivana Sekeruš Živančević, (1): 39-47. Novi Sad: Filozofski fakultet u Novom Sadu.
Drašković, Brankica.2019. „Borba sećanja: okviri medijskog predstavljanja jugoslovenske prošlosti”. CM 14(45): 61–86. https://doi.org/10.5937/comman14-21410.
Drašković, Radoslav. 2017. „Sablasti identiteta”. Zeničke sveske (26): 243-292.
Erll, Astried. 2008. “Literature, Film, and the Mediality of Cultural Memory”, In Media and cultural memory, edited by Astrid Erll and Ansgar Nünning, 389-398. Berlin: Walter De Gruyter.
Fox, Neil. 2024. Music Films: Documentaries, Concert Films and Other Cinematic Representations of Popular Music. London: Bloomsbury.
Foucault, Michel.1977. Language, counter-memories, practice. Translated from the French by Bouchard, Donald F. and Sherry Simon. New York: Cornell University Press.
Gregurić, Ivana. 2012. „Novi val i filozofija”. U Novi val i filozofija, uredili Bruno Ćurko i Ivana Gregurić, 7–15. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk.
Hall, Stuart. 1997. “The Work of Representation”. In Representation: Cultural Representations and Signifying Practices, edited by Stuart Hall, 13–64. London: Sage publications.
Halligan, Benjamin, Robert Edgar, and Kirsty Fairclough-Isaacs. 2013. The Music Documentary: Acid Rock to Electropop. New York: Routledge.
Jameson, Frederic. 1991. Postmodernism or the cultural logic of late capitalism. Durham, NC: Duke University Press.
Janković, Aleksandar. 2017. “Fabule, promišlјanja i nokturna: Beogradski novi talas na filmu”. Zbornik radova FDU 32: 61-75. Beograd: FDU Beograd: Instutut za pozorište, film, radio i televiziju.
Janković, Aleksandar, 2012. „Demistifikacija sećanja i identiteta – popkulturni tekstovi 2010 - 2011”, U Zbornik radova FDU 21, uredila Nevena Daković, 385– 400. Beograd: FDU Beograd, Instutut za pozorište, film, radio i televiziju.
Jansen, Stef. 2005. Antinacionalizam. Beograd: Biblioteka XX vek.
Janjatović, Petar. 2024. EX YU Rock enciklopedija 1960-2023. Beograd: Makart.
Jovičević, Dragan. 2021. Nacija žanr. Beograd: Filmski centar Srbije.
Kelner, Daglas. 2004. Medijska kultura. Beograd: Clio.
Kraljačić, Dejan Nikolaj. 2016. “Postmodernizam i moderni film sa posebnim osvrtom na period od 1970. godine do danas.” Dostupno na: https://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/9797
Kršić, Dejan. 2021. „Kvadratura osamdesetih”. U Jugoslavija: poglavlje 1980-1991, uredili Latinka Perović, Husnija Kamberović, Nenad Makuljević, Božo Repe i Tvrtko Jakovina, 553-629. Beograd: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji.
Kuljić, Teodor. 2006. Kultura sećanja. Beograd: Čigoja.
Kuljić, Teodor. 2009. Sociologija generacije. Beograd: Čigoja.
Lazarević Radak, Sanja. 2016. Film i politički kontekst: O jugoslovenskom i srpskom filmu. Pančevo: Mali Nemo.
Levi, Pavle. 2009. Raspad Jugoslavije na filmu. Beograd: Biblioteka XX vek.
Lipovecki, Žil i Žan Seroa. 2013. Globalni ekran. Novi Sad: Akademska knjiga.
Mijić, Emilija. 2017. „Kultura sećanja i individualizam u jugonostalgičnim narativima”. U Individualizam, uredili Suzana Ignjatović i Aleksandar Bošković, 182-199. Beograd: Institut društvenih nauka.
Milivojević, Mirko. 2022. “The Yugoslav 1980s and Youth Portrayals in Post-Yugoslav Films and TV”. In Youth and Memory in Europe, Defining the Past, Shaping the Future. Edited by Félix Krawatzek and Nina Friess, 205-218. Berlin; Boston: De Gruyter.
Mittell, Jason. 2001. “A Cultural Approach to Television Genre Theory”. Cinema Journal 40(3): 3-24.
Mišina, Dalibor. 2016. “Beyond Nostalgia ‘Extrospective Introspections’ of the Post-Yugoslav Memory of Socialism”. Canadian and American Slavic Studies, 50(3): 332-354.
Moan, Rafaela. 2006. Filmski žanrovi. Beograd: Clio.
Nichols, Bill. 2001. Introduction to Documentary. Bloomington: Indiana University Press.
Nora, Pierre. 1989. “Between Memory and History: Les lieux de Memoire”. Representations - Special Issue: Memory and Counter-memory (26): 7-24.
Olson, Skot Robert. 2011. „Holivudska planeta: globalni mediji i kompetitivne prednosti narativne transparentnosti”. Treći program (150): 34-60.
Perić, Vesna 2019. Trauma i postjugoslovenski film. Beograd: Filmski centar Srbije.
Perković, Ante. 2011. Sedma Republika. Pop kultura u YU raspadu. Beograd: Službeni glasnik.
Perica, Vjekoslav. 2012. „Nacije povjesničarima, generacije nostalgičarima”. U Nebeska Jugoslavija, uredili Vjekoslav Perica i Mitja Velikonja. Beograd: XX vek.
Pavičić, Jurica. 2008. „Pregled razvoja postjugoslovenskih kinematografija”. Sarajevske sveske 21/22. Dostupno na http://www.sveske.ba/en/content/pregled-razvoja- postjugoslavenskih-kinematografija.
Pavičić, Jurica. 2011. Postjugoslovenski film. Zagreb: Hrvatski filmski savez.
Pogačar, Martin. 2015. “Music and Memory: Yugoslav Rock in Social Media”. Southeastern Europe 39(2): 215-236.
Reynolds, Simon. 2011. Retromania: Pop Culture’s Addiction to Its Own Past. London: Faber.
Sadžakov, Slobodan. 2012. „(Ne)mogući Džoni Štulić”. U Novi val i filozofija, uredili Bruno Ćurko i Ivana Gregurić, 83–87. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk.
Turajlić, Mila. 2015. „Kultura sećanja na lik Josipa Broza Tita u postjugoslovenskim dokumentranim serijama”. Kultura 146: 61–85. https://doi.org/10.5937/kultura1546061T.
Ugrešić, Dubravka. 2008. Kultura laži. Beograd: Fabrika knjiga.
Van Dejk, Joze. 2018. Posredovana sećanja u digitalnom dobu. Beograd: Clio.
Vasiljević, Jelena. 2021. “Memorijalizacija prošlosti kroz umetničke forme: sećanje na partizanski pokret tokom i nakon Jugoslavije”. Etnoantropološki problemi 16 (3): 899–915. https://doi.org/10.21301/eap.v16i3.11.
Vatter, Christoph. 2015. “Film and Cultures of Memory: Preface”. In Film and Cultures of Memory, edited by Christoph Vatter and Oleksander Pronkevich. Saarland University Press.
Velikonja, Mitja. 2017. „Načini sećanja na Jugoslaviju YU – retrovizor”. U Jugoslavija u istorijskoj perspektivi, uredili Latinka Perović, Drago Roksandić, Mitja Velikonja, Wolfgang Hoepken i Florian Bieber, 485-513. Beograd: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji.
Velikonja, Mitja. 2013. “Rock’n’RetRo. New Yugoslavism in Contemporary Slovenian Music”. Colab 57-95.
Velikonja, Mitja. 2021. Poezija posle Srebrenice? Kulturna refleksija jugoslovenskih osamdesetih. U Jugoslavija: poglavlje 1980-1991,uredili Latinka Perović, Husnija Kamberović, Nenad Makuljević, Božo Repe i Tvrtko Jakovina, 895-927. Beograd: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji.
Volčić, Zala. 2011. “Post-Socialist Recollections: Identity and Memory in Former Yugoslavia”. In Heritage, memory, identity, edited by Helmut Anheier and Yudhishthir Raj Isar, 187-197. London: SAGE.
Vukoičić, Jelena. 2014. „Mit, identitet i etničke granice”. Sociološki diskurs 4(8): 5-16.
Zvijer, Nemanja. 2018. Filmske predstave postjugoslovenskog prostora. Beograd: Filozofski fakultet.
Žikić, Bojan. 2010. „Antropološko proučavanje popularne kulture”. Etnoantropološki problemi 5 (2): 17–39. https://doi.org/10.21301/eap.v5i2.1
Weinstein, Deena. 2014. “Constructed Nostalgia for Rock’s Golden Age: I Believe in Yesterday”. Volume 11(1): 20-36.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
