„Na koži Balkan istetoviran“: recepcija balkanskog trepa/trep-folka kroz muzičke habituse druge generacije srpskih migranata u Vićenci
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v21i1.8Ključne reči:
antropologija muzike i migracija, balkanski trep/trep-folk, popularna muzika, Balkan, muzički habitus, recepcijaApstrakt
Rad ispituje recepciju balkanskog trepa/trep-folka (BT/TF) među drugom generacijom srpskih migranata u oblasti Vićence, polazeći od pretpostavke da se ovaj žanr najadekvatnije može razumeti u specifičnom sociokulturnom kontekstu. Osnovni cilj rada jeste da se analiza recepcije i interpretacije BT/TF-a postavi kroz prizmu muzičkog habitusa oblikovanog u migratornim i transnacionalnim uslovima. U tom okviru se razmatra: (a) kako pripadnici druge generacije konzumiraju ovaj žanr, koja mu značenja pripisuju i na koji način on utiče na njihove identitetske prakse i socijalne odnose; (b) da li BT/TF funkcioniše kao kulturni marker u procesima samoidentifikacije, kao sredstvo simboličkog razgraničavanja ili, naprotiv, kao instrument povezivanja sa drugim migrantskim, pre svega „balkanskim“, zajednicama; i (c) u kojoj meri su opravdane redukcionističke pretpostavke o direktnom uticaju popularne muzike na ponašanje mladih u kontekstu migratornog habitusa i transnacionalnih identiteta.
Metodološki okvir rada zasniva se na: a) konceptu muzičkog habitusa koji obuhvata primarnu muzičku socijalizaciju, muzičke veze, muzička značenja i odnos muzike i vaspitanja, prilagođene kontekstu „ne-muzičara“ i migracije i na b) tematsko-narativnoj analizi koja se fokusira na sadržaj iskaza sagovornika, ponavljajuće teme i obrasce značenja u njihovim narativima. Etnografska građa prikupljena je putem polustrukturisanih intervjua sa petnaest sagovornika I sagovornica starosne dobi od 16 do 22 godine i putem posmatranja sa učestovanjem u raznim muzičkim kontekstima (druženja, proslave, vožnje automobilom i noćni provod).
Krovni zaključci rada pokazuju da se muzički habitus druge generacije formira u okviru „dislocirane domovine“, gde muzika iz zemlje porekla ima centralnu ulogu u emotivnom i identitetskom oblikovanju. Tokom adolescencije, muzički ukus i muzičke veze postaju mehanizmi integracije i diferencijacije, pri čemu se razvija oblik kulturne i muzičke „omnivornosti“ tj. “svaštojeđa”. BT/TF funkcioniše kao snažan generacijski i transnacionalni marker: povezuje mlade balkanskog porekla, suspenduje etno-nacionalne razlike u migrantskom kontekstu i proizvodi osećaj „balkanstva“ kao nove forme pripadnosti. Recepcija ovog žanra pretežno je senzorno-afektivna i funkcionalna – usmerena ka „gasu“, energiji i atmosferi – dok se tekstovi doživljavaju kao slabo relevantni i često kao fikcija. Sagovornici odbacuju tezu o direktnom uticaju muzike na ponašanje, ističući ulogu vaspitanja, moralnog okvira i medijske pismenosti. BT/TF se stoga ne doživljava kao uzrok devijacije, već kao simulacija životnog stila i kao simbolički prostor u kojem se prelamaju kulturni identitet, generacijska pripadnost i transnacionalno iskustvo.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Abercrombie, Nicholas. 1990. “Popular Culture and Ideological Effects.” In Dominant Ideologies, edited by Nicholas Abercrombie, Stephen Hill and Bryan S. Turner, 199–228. London: Unwin Hyman.
Adaso, Henry. 2019. “The History and Origin of Trap Music.” LiveAbout, April 26. https://www.liveabout.com/history-of-trap-music-2857302.
Antonijević, Dragana. 2013. Stranac ovde, stranac tamo: antropološko istraživanje kulturnog identiteta gastarbajtera. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu i Srpski genealoški centar.
Atkinson, Will. 2011. “The Context and Genesis of Musical Tastes: Omnivorousness Debunked, Bourdieu Buttressed.” Poetics 39: 169–186. https://doi.org/10.1016/j.poetic.2011.03.002.
Barać, Lazar. 2022. „Extracomunitari al modo serbo: konceptualizacija termina srpski ekstrakomunitari kao imenitelja srpskih radnih migranata u italijanskoj pokrajini Vićenca.” Etnološko-antropološke sveske 33 (22): 81–96.
Barać, Lazar. 2025a. “Made in the Balkans: A Contribution to Understanding Balkan Trap/Trap-Folk as a Musical Genre and Cultural Phenomenon.”Etnoantropološki Problemi 20 (2):559–590. https://doi.org/10.21301/eap.v20i2.9.
Barać, Lazar. 2025b. “Folk and Its Progeny: The Transformation of Popular Folk Music in Serbia from Its Inception to the Present.” Bulletin of the Institute of Ethnography SANU 73 (2): 239–265. https://doi.org/10.2298/GEI2502239B.
Bello, Valeria. 2015. “La crisi dell’identità sociale tra pregiudizi, xenofobie e razzismi. L’inclusione dell’altro in tempo di crisi in Italia e Spagna.” Società Mutamento Politica 6 (11): 197–218. https://doi.org/10.13128/SMP-16406.
Berry, John W. 1997. “Immigration, Acculturation, and Adaptation.” Applied Psychology: An International Review 46 (1): 5–34. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.1997.tb01087.x.
Bohlman, Philip. 2011. “When Migration Ends, When Music Ceases.” Music and Arts in Action 3 (3): 148–165.
Bourdieu, Pierre. 1977. Outline of a Theory of Practice. Cambridge: Cambridge University Press.
Bourdieu, Pierre. 1984. Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Bourdieu, Pierre. 1986. “The Forms of Capital.” In Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, edited by John G. Richardson, 241–258. New York: Greenwood Press.
Brisson, Romain. 2019. “Back to the Original Omnivore: On the Artefactual Nature of Peterson’s Thesis of Omnivorousness.” Poetics 76: 101359. https://doi.org/10.1016/j.poetic.2019.03.004.
Conti, Uliano. 2020. “Urban Youth in Transformation: Considerations for a Sociology of Trap Subculture.” Italian Sociological Review 10 (2): 257–270. https://doi.org/10.13136/isr.v10i2.339.
DeNora, Tia. 2000. Music in Everyday Life. Cambridge: Cambridge University Press.
Dumnić Vilotijević, Marija. 2020. “The Balkans of the Balkans: The Meaning of Autobalkanism in Regional Popular Music.” Arts 9 (2): 70. https://doi.org/10.3390/arts9020070.
Đorđević, Ivan. 2010. „Identitetske politike u ritmu ‘lakih nota’: recepcija neofolk muzike u Sloveniji.“ Traditiones 39 (1): 137–153. https://doi.org/10.3986/Traditio2010390112.
Đorđević, Jelena. 2009. Postkultura. Beograd: Clio.
Frith, Simon. 1996. Performing Rites: On the Value of Popular Music. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Goodwin, Andrew. 1991. “Popular Music and Postmodern Theory.” Cultural Studies 5 (2): 174–190.
Hall, Stuart. 1980. “Encoding/Decoding.” In Culture, Media, Language: Working Papers in Cultural Studies, 1972–79, edited by Stuart Hall, Dorothy Hobson, Andrew Lowe and Paul Willis, 128–138. London: Hutchinson.
Hall, Stuart. 1990. “Cultural Identity and Diaspora.” In Identity: Community, Culture, Difference, edited by Jonathan Rutherford, 222–238. London: Lawrence & Wishart.
Herzfeld, Michael. 1997. Cultural Intimacy: Social Poetics in the Nation-State. London and New York: Routledge.
Hesmondhalgh, David. 2013. The Cultural Industries. London: SAGE Publications.
Kaluža, Jernej. 2018. “Reality of Trap: Trap Music and Its Emancipatory Potential.” IAFOR Journal of Media, Communication & Film 5 (1): 23–41.
Krstić, Marija. 2013. “‘I’m a Poor Lonesome Cowboy and a Long Way from Home...’: Srpski dokumentarni filmovi o gastarbajterima.” Etnoantropološki problemi 8 (2): 499–518. https://doi.org/10.21301/EAP.v8i2.8.
Levitt, Peggy, and Nina Glick Schiller. 2004. “Conceptualizing Simultaneity: A Transnational Social Field Perspective on Society.” International Migration Review 38 (3): 1002–1039.
Mendoza, Carlos Iván. 2006. “Destino Italia: nuevas pautas migratorias.” Migraciones Internacionales 3 (3): 107–134.
Morris, Martin. 2013. “Communicative Power and Ideology in Popular Music.” Journal of Communication Inquiry 37 (2): 113–127. https://doi.org/10.1177/0196859913479800.
Mrvoš, Dragana, and Barbara Frey. 2024. „Komodifikacija i kulturna industrija: razumevanje trep folka i ‘gaserskog’ stila u Srbiji i postjugoslovenskom prostoru.” Kritika: časopis za filozofiju i teoriju društva 5 (1): 3–23. https://doi.org/10.5281/zenodo.11371220.
Pinch, Trevor, and Karin Bijsterveld. 2004. “Sound Studies: New Technologies and Music.” Social Studies of Science 34 (5): 635–648.
Portera, Agostino. 2011. “Intercultural and Multicultural Education: Epistemological and Semantic Aspects.” Intercultural Education 22 (1): 1–11.
Prior, Nick. 2013. “Bourdieu and the Sociology of Music Consumption: A Critical Assessment of Recent Developments.” Sociology Compass 7 (3): 181–193. https://doi.org/10.1111/soc4.12020.
Radović, Srđan. 2010. „Juče na Balkanu, danas u vašem stanu: nekoliko zapažanja o neofolk muzici među publikom u Sloveniji.“ Traditiones 39 (1): 123–135. https://doi.org/10.3986/Traditio2010390111.
Rašić, Miloš. 2022. Zamišljena domovina: klubovi, identitet i integracija srpskih gastarbajtera u Beču. Beograd: Etnografski institut SANU.
Rašić, Miloš, and Dragana Antonijević. 2023. „Aspekti integracije treće i četvrte generacije potomaka srpskih radnih migranata u Beču.” Etnoantropološki problemi 18 (2): 401–439. https://doi.org/10.21301/eap.v18i2.4.
Riessman, Catherine Kohler. 2008. Narrative Methods for the Human Sciences. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Rimmer, Mark. 2006. “Songs in the Key of Life: The Musical Habitus and Young People’s Community Music Participation.” PhD diss., University of Newcastle upon Tyne.
Sorce Keller, Marcello, and Linda Barwick. 2012. “Thoughts on Music and Migration.” In Italy in Australia’s Musical Landscape, edited by Marcello Sorce Keller and Linda Barwick, 225–231. Melbourne: Lyrebird Press.
ter Bogt, Tom, Marc Delsing, Maarten van Zalk, Peter Christenson, and Wim Meeus. 2011. “Intergenerational Continuity of Taste: Parental and Adolescent Music Preferences.” Social Forces 90 (1): 297–320.
Vertovec, Steven. 2009. Transnationalism. London and New York: Routledge.
Vukojević, Bojana. 2024. „Stavovi studenata u Republici Srpskoj prema trep muzici: od dominantnih narativa ka aktuelnim muzičkim preferencijama.” Sociološki pregled LVIII (1): 48–83. https://doi.org/10.5937/socpreg58-48223
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
