Урбана истраживања у етнологији и антропологији у Србији – од „удаљеног погледа“ до „субдисциплине"
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v12i2.11Ključne reči:
етнологија и антропологија у Србији, етнологија града, урбана антропологија, антропологија у граду, 19-21. в.Apstrakt
Овај рад даје преглед и дискусију истраживања града у етнологији (касније и антропологији) у Србији. Доба од званичног институционализовања етнолошке науке на прелазу из 19. у 20. век, па до савременог тренутка, подељено је на пет консекутивних периода: до 1945. године, доба од завршетка Другог светског рата до седамдесетих година, период од седамдесетих до распада Југославије, деведесете године и почетак 21. века, те последњих десет и више година. Оваква оквирна подела је направљена имајући у виду стање урбаних истраживања у српској етнологији и антропологији у задњих преко стотину година (те преовлађујуће периодизације дисциплинарне прошлости), и у раду се хронолошки разматрају доминантни правци и теме етноантрополошког испитивања града.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Antonijević, Dragana. 2010. Ogledi iz antropologije i semiotike folklora. Beograd: Srpski genealoški centar.
Antonijević, Dragana. 2013. 'The Story of Dorćol' – The 'Jevremova - Street of Meetings' Manifestation and the Multicultural Construction of Place of Memory. Etnoantropološki problemi 8/1: 149-172.
Antonijević, Dragoslav. 1969. Etnološka strukturiranost stihijskih naselja današnje imigracije Titovog Užica. Glasnik Etnografskog instituta SANU 11-15 (1962-1966): 77-96.
Bandić, Dušan. 1979. „Neke novije promene u životu i kulturi stanovništva okoline Beograda.“ U Zbornik radova Etnografskog instituta knj. 9, ur. P. Vlahović, 1-105. Beograd: Etnografski institut SANU.
Bandić, Dušan. 1983. „Projekt 'Savremeni mitovi i rituali stanovništva Beograda'.“ U Zbornik 1. kongresa jugoslovanskih etnologov in folkloristov, ur. J. Bogataj i M. Terseglav, 510-513. Ljubljana: Slovensko etnološko društvo.
Barjaktarović, Mirko. 1957. Guča (prilog proučavanju naših varošica). Glasnik Etnografskog instituta SANU 2-3 (1953-1954): 301-312.
Blagojević, Gordana. 2012. Srbi u Solunu u prvoj polovini XX veka. Beograd: Etnografski institut SANU.
Bošković, Aleksandar. 2005. Distinguishing 'self' and 'other'. Anthropology and national identity in former Yugoslavia. Anthropology Today 21/2: 8-13.
Brumen, Borut. 1994. Evropske urbane študije pred durmi posturbanosti. Etnolog 4: 19-34.
Cvijić, Jovan. 1987. Balkansko poluostrvo. Beograd: SANU, Književne novine i Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Čolović, Ivan. 1995. Selo i grad u delu Tihomira Đorđevića. Glasnik Etnografskog instituta SANU 44: 23-30.
Dimitrijević, Vera. 1938. Papudžijstvo u Skoplju. Glasnik Etnografskog muzeja 13.
Divac, Zorica, ur. 2002. Običaji životnog ciklusa u gradskoj sredini. Beograd: Etnografski institut SANU.
Dušanić, Svetislav. 1937-1939. Svadbeni običaji u Prištini – 'boja'. Etnolog 10-11: 220-223.
Dušković, Vesna. 1984. Kafići kao mesta društvenog okupljanja u gradu. Etnološke sveske 5: 39-44.
Đorđević, Ivan. 2004. Ulična proslava Nove godine u Beogradu. Glasnik Etnografskog instituta SANU 52: 81-90.
Đorđević, Tihomir. 1922. Iz Srbije kneza Miloša. Beograd: Izdavačka knjižarnica Gece Kona.
Đorđević, Tihomir. 1934. Zle oči u verovanju muslimana u Ohridu. Glasnik Etnografskog muzeja 9.
Đorđević, Tihomir. 1984. Naš narodni život IV. Beograd: Prosveta.
Đorđević Crnobrnja, Jadranka. 2012. Serbian Language in Immigration – Serbian Language Idiom. Glasnik Etnografskog instituta SANU 60/2: 187-199.
Erdei, Ildiko. 1993. Ruralno-urbani kontinuum u Pančevu u dijahronijskoj perspektivi. Glasnik Etnografskog instituta SANU 42: 115-128.
Erdei, Ildiko. 1997. Prostorno-vremenski obrasci novih političkih rituala u Beogradu: 1990-1993 (magistarski rad odbranjen na Filozofskom fakultetu u Beogradu).
Filipović, Milenko. 1927. Porodična, lična i esnafska slava u Velesu. Glasnik Etnografskog muzeja 2: 28-34.
Filipović, Milenko. 1931. Porodična slava i slične slave u Tetovu. Glasnik Etnografskog muzeja 6: 16-27.
Filipović, Milenko. 1934. Stari zanati i esnafi u Velesu.“ Glasnik Etnografskog muzeja 9.
Gavrilović, Ljiljana. 1984. Korzo. Etnološke sveske 5: 33-37.
Gavrilović, Ljiljana. 2015. Mogućnost Trećeg: nematerijalna kulturna nasleđa Grada. Glasnik Etnografskog instituta SANU 63/1: 78-83.
Godina, Maja. 1980. Maribor 1919-1941. Oris družabnega življenja. Maribor: Obzorja.
Gorunović, Gordana. 2003. “Prostorno-fizičke i društvene karakteristike pančevačkog naselja Misa Vinogradi.” U Tradicionalno i savremeno u kulturi Srba, ur. D. Radojičić, 197-220. Beograd: Etnografski institute SANU
Gorunović, Gordana. 2007. Srpska etnologija i marksizam: naučno delo Špire Kulišića. Beograd: Srpski genealoški centar.
Gupta, Akhil i James Ferguson. 1992. Beyond Culture, Space, Identity, and the Politics of Difference. Cultural Anthropology 7/1: 6-23.
Hadži Vasiljević, Jovan. 1932. Vranjska gradska narodna nošnja ranijih godina. Glasnik Etnografskog muzeja 7: 6-31.
Jaffe, Rivke i Anouk De Koning. 2015. Introducing Urban Anthropology. New York: Routledge.
Jovanović, Milka. 1984. „Stalno praćenje promena u narodnoj kulturi – preobražaj prigradskih naselja (Etnografski institut SANU 1976-1980).“ U Zbornik radova Etnografskog instituta knj. 14-16, ur. P. Vlahović, 11-15. Beograd: Etnografski institut SANU.
Kohlmann, Theodor i Hermann Bausinger, ur. 1985. Großstadt. Aspekte empirischer Kulturforschung. Berlin: Museum für deutsche Volkskunde.
Kojić, Branislav. 1970. Varošice u Srbiji XIX veka. Beograd: Građevinska knjiga.
Kostić, Cvetko. 1957. Postanak i razvitak 'čaršije'. Glasnik Etnografskog instituta SANU 4-6 (1955-1957): 123-150.
Kostić, Cvetko. 1982. Grad i vreme: osnovi sociologije grada. Beograd: Vuk Karadžić.
Kovač, Senka i Jelena Kovač. 2010. Vračarska dvorišta u prvoj deceniji XXI veka: arhitektonsko-antropološko istraživanje susedskih odnosa. Antropologija 10/2: 9-23.
Kovačević, Ivan. 1982. Urbani rituali – tri ogleda iz urbanog folklora. Kultura 57/58: 254-271.
Kovačević, Ivan. 1984. Tri elementa kafanskog folklora – dizanje, kucanje i razbijanje čaša. Glasnik Etnografskog instituta SANU 33: 79-84.
Kovačević, Ivan. 2001. Istorija srpske etnologije II: pravci i odlomci. Beograd: Srpski genealoški centar.
Kovačević, Ivan. 2007. Antropologija tranzicije. Beograd: Srpski genealoški centar.
Kovačević, Ivan. 2015. Istorija srpske antropologije. Beograd: Filozofski fakultet – Odeljenje za etnologiju i antropologiju – Studio Dosije.
Kremenšek, Slavko. 1965. Kulturna podoba železničarskega naselja na robu Ljubljane pred prvo vojno. Etnološki pregled 6-7: 81-88.
Kremenšek, Slavko. 1970. Ljubljansko naselje Zelena jama kot etnološki problem. Ljubljana: Slovenska akademija znanosti in umetnosti.
Kremenšek, Slavko. 1980. Uvod v etnološko preučevanje Ljubljane novejše dobe. Ljubljana: PZE za etnologijo Filozofke fakultete Univerze Edvarda Kardelja.
Kremenšek, Slavko. 1994. Slovenska etnologija in mesta. Etnolog 4 (1994): 9-16.
Lang, Milan. 1911-1914. Samobor. Narodni život i običaji. Zbornik za narodni život i običaje Južnih Slavena knj. 16, 17, 18, 19.
Lučić-Todosić, Ivana. 2002. Od trokinga do tvista – igranke u Beogradu od 1945-1963. Beograd: Srpski genealoški centar.
Lukić-Krstanović. 1992. Srbi u Kanadi – život i simboli identiteta. Beograd: Etnografski institut SANU.
Lukić-Krstanović, Miroslava. 1995. Masovna politička okupljanja – priče iz života. Glasnik Etnografskog instituta SANU 44: 221-232.
Lukić-Krstanović, Miroslava, i Mladena Prelić. 2016. „Jovan Cvijić, antropogeografska škola i naučne politike Etnografskog instituta SANU u periodu 1947-1990.“ U Jovan Cvijić i srpska etnologija i antropologija, ur. M. Matić, M. Prelić i M. Pišev, 149-184. Beograd: Etnografski muzej, Etnografski institut SANU i Filozofski fakultet.
Lukić Krstanović, Miroslava i Zorica Divac. 2012. Programiranje nematerijalnog kulturnog nasleđa grada. Glasnik Etnografskog instituta SANU 60/2: 9-23.
Ljuboja, Gordana. 1984. Pravci urbane antropologije. Etnološke sveske 5: 5-10.
Ljuboja, Gordana. 1984a. Susedski odnosi na Dorćolu (magistarski rad odbranjen na Filozofskom fakultetu u Beogradu).
Malešević, Miroslava. 1984. Prijem u pionirsku organizaciju. Etnološke sveske 5: 73-82.
Milenković, Miloš. 2016. Povratak nasleđu: ogled iz primenjene humanistike. Beograd: Filozofski fakultet – Odeljenje za etnologiju i antropologiju – Centar za antropologiju javnih i praktičnih politika.
Milojević, Borivoje. 1913. Rađevina i Jadar (Naselja srpskih zemalja knj. 9). Beograd: Srpska kraljevska akademija. .
Mušović, Ejup. 1979. Etnički procesi i etnička struktura stanovništva Novog Pazara. Beograd: Etnografski institut SANU.
Naumović, Slobodan. 2008. „Dangerous Liaisons and Never-Еnding Stories: The Politics of Serbian Ethnology and Anthropology in the Interesting Times of Yugoslav Socialism.“ U Studying Peoples in the People's Democracies II, ur. V. Mihailescu i dr., 211-260. Berlin: LIT Verlag.
Nikolić, Desanka. 1995. 'Čaršija' – počeci urbanizacije u Srbiji u XIX veku. Glasnik Etnografskog instituta SANU 44: 85-92.
Nikolić, Vlad. M. 1927. Ćilimarstvo u Knjaževcu. Glasnik Etnografskog muzeja 2: 55-58.
Niškanović, Miroslav. 2016. „'Naselja srpskih zemalja/Naselja i poreklo stanovništva' – kapitalni projekat za proučavanje migracija i porekla stanovništva na južnoslovenskom prostoru.“ U Jovan Cvijić i srpska etnologija i antropologija, ur. M. Matić, M. Prelić i M. Pišev, 115-136. Beograd: Etnografski muzej, Etnografski institut SANU i Filozofski fakultet.
Pavković, Nikola, Dušan Bandić, Ivan Kovačević. „Težnje i pravci razvoja etnologije u SR Srbiji (1945-1983).“ U Zbornik 1. kongresa jugoslovanskih etnologov in folkloristov, ur. J. Bogataj i M. Terseglav, 107-122. Ljubljana: Slovensko etnološko društvo.
Pavlović, Aleksandar. 2006. Beogradski auto-klub (1922-1941). Beograd: Srpski genealoški centar.
Pavlović, Mirjana. 1991. Srbi u Čikagu – problem etničkog identiteta. Beograd: Etnografski institut SANU.
Pavlović, Mirjana. 2012. Srbi u Temišvaru. Beograd: Etnografski institut SANU.
Petrović, Petar Ž. 1957. Raška – antropogeografska i etnološka monografija varošice. Glasnik Etnografskog instituta SANU 2-3 (1953-1954): 213-256.
Prado, Giuliana, i Italo Pardo. 2013. Urban Anthropology. Urbanities 3/2: 80-110.
Prelić, Mladena. 2006. „Prvih šezdeset godina Etnografskog instituta SANU (1947-2007) – osvrt na pređeni put.“ U Slike kulture nekad i sad, ur. Z. Divac, 9-24. Beograd: Etnografski institut SANU.
Prelić, Mladena. 2008. “Ethnographical Institute of the Serbian Academy of Sciences and Arts (SASA) in Search of the Lost Subject of Serbian Ethnology: From Ethnos to Ethnic Identity.” U Studying Peoples in the People's Democracies II, ur. V. Mihailescu, I. Iliev, S. Naumović, 261-284. Berlin: LIT Verlag.
Prelić, Mladena. 2013. „Etnički identitet Srba u Budimpešti i okolini: Istraživanja Etnografskog instituta SANU.“ U Etnologija Srba u Mađarskoj: stanje i perspektive, ur. P. Lastić i D. Radojičić. Beograd: Etnografski institut SANU.
Prica, Ines. 1991. Omladinska potkultura u Beogradu: simbolička praksa. Beograd: Etnografski institut SANU.
Prica, Ines. 2004. Etnologija postocijalizma i prije ili: Dvanaest godina nakon 'Etnologije socijalizma i poslije'. Etnološka tribina 27-28/34-35: 9-22.
Prošić-Dvornić, Mirjana. 2006. Odevanje u Beogradu u XIX i početkom XX veka. Beograd: Stubovi kulture.
Prošić-Dvornić, Mirjana. 2008. „Serbian Village Culture: The Meeting Point of American Anthropology and Serbian Ethnology.“ U Studying Peoples in the People's Democracies II, ur. V. Mihailescu, I. Iliev, S. Naumović, 353-380. Berlin: LIT Verlag.
Radović, Srđan. 2011. History, Memory and Representations of Jajce's Heritage – a Biography of a Town Revisited. Ethnologia Balkanica 15: 143-158.
Radović, Srđan. 2013. Grad kao tekst. Beograd: Biblioteka XX vek.
Radović, Srđan. 2016. Grad, ulice i krajolici kao teme etnoantropološkog istraživanja nakon 'Ulica moga grada'. Narodna umjetnost 53/2: 79-96.
Ravnik, Mojca. 1981. Galjevica. Ljubljana: Partizanska knjiga.
Rihtman-Auguštin, Dunja. 1988. Etnologija naše svakodnevice. Zagreb: Školska knjiga.
Rihtman-Auguštin, Dunja. 2001. Etnologija i etnomit. Zagreb: Naklada Publica.
Ristivojević, Marija. 2014. Beograd na 'novom talasu': muzika kao element konstrukcije lokalnog identiteta. Beograd: Srpski genealoški centar.
Simić, Marina. 2014. Kosmopolitska čežnja: etnografija srpskog postsocijalizma. Beograd: Fakultet političkih nauka – Čigoja štampa.
Sinani, Danijel. 2013. The restoration of public celebrations of municipal 'slavas' and religious festivals in Belgrade as a symbolic demarcation between political systems. Antropologija 1: 23-37.
Sinani, Danijel, ur. 2013a. Urbani kulturni identiteti i religioznost u savremenom kontekstu. Beograd: Srpski genealoški centar.
Slavec Gradišnik, Ingrid. 2000. Etnologija na Slovenskem: med čermi narodopisja in antropologije. Ljubljana: Založba ZRC.
Stajić, Mladen. 2010. Urbana legenda o duhu u jagodinskom Zavičajnom muzeju. Etnološko-antropološke sveske 16: 9-25.
Trifunoski, Jovan. 1957. Varošica Kruševo. Glasnik Etnografskog instituta SANU 4-6 (1955-1957): 185-202.
Urošević, Atanasije. 1931. Gnjilane. Glasnik Srpskog geografskog društva 17: 38-51.
Vlahović, Petar ur. 1984. Zbornik radova Etnografskog instituta knj. 14-16. Beograd: Etnografski institut SANU.
Vučinić, Vesna. 1995. Antropologija u 'divljim' naseljima: pogled na Staro Sajmište u Beogradu. Glasnik Etnografskog instituta SANU 44: 168-184.
Vučinić, Vesna. 1999. Prostorno ponašanje u Dubrovniku. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu.
Vučinić, Vesna i Smiljana Antonijević. 1998. Društvena funkcija i simbolika beogradskog korza u vreme Kraljevine Jugoslavije (1931-1941). Glasnik Etnografskog instituta SANU 47: 85-101.
Vučinić-Nešković, Vesna. 2012.„How Unlisted Used Abandoned Public Spaces in Belgrade: An Anthropological Deliberation on Three BITEF Performances. Etnološko-antropološke sveske 20/9: 77-104.
Vučinić-Nešković, Vesna i Jelena Miloradović. 2006. Corso as a Total Social Phenomenon: The Case of Smederevska Palanka, Serbia. Ethnologia Balkanica 10: 229-250.
Zlatanović, Sanja. 2008. The Literary Opus of Bora Stanković and The Construction of Local Identity. Ethnologia Balkanica 12: 147-166.
Zlatanović, Sanja. 2015. Grad u Srbiji i Bugarskoj: komparativno iščitavanje aktuelnih procesa. Glasnik Etnografskog instituta SANU 63/1: 9-17.
Žikić, Bojan. 2006. Antropologija AIDS-a: rizično ponašanje intravenskih korisnika droge. Beograd: Srpski genealoški centar.
Žikić, Bojan. 2007. Kognitivne 'priče za dečake': urbani folklor i urbana topografija. Etnoantropološki problemi 2/1: 73-107.
Žikić, Bojan. 2011. Poimanje kulturnog identiteta, kulturnih vrednosti i društvenog reda u Beogradu na početku XXI veka. Antropologija 11/2: 9-40.
Žikić, Bojan i Marija Ristivojević. 2013. „Beograd kao kulturni simbol: mogući temat etnološkog i antropološkog proučavanja u okviru pokušaja formulisanja predloga za 'Beogradske studije'.“ U Urbani kulturni identiteti i religioznost u savremenom kontekstu, ur. D. Sinani, 29-48. Beograd: Srpski genealoški centar.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
