Nabokov, Kjubrik i Stern: ko je oblikovao Lolitu?

Apstrakt

U ovom radu analiziraću način na koji su Stenli Kjubrik, filmski reditelj i Bert Stern, američki fotograf, zajednički stvorili prvu „vidljivu” Lolitu, oslanjajući se na roman ruskog pisca Vladimira Nabokova. U pitanju je provokativna priča o univerzitetskom profesoru u srednjim godinama koji se iz Evrope seli u Ameriku 1947. godine, gde se opsesivno zaljubljuje u dvanaestogodišnju Dolores Hejz, s kojom, igrom sudbine, počinje zajednički da putuje duž SAD-a, kako bi produžio trajanje nezakonite i neprihvatljive seksualne veze. Adaptirajući roman u restriktivnim uslovima filmske cenzure, početkom 1960ih, Kjubrik je značajno odstupio od književnog predloška i lišio prvu filmsku adaptaciju provokativnosti koja čini okosnicu romana. Bert Stern se može smatrati Kjubrikovom „produženom” rukom jer je, neopterećen cenzurom, u fotografskom ciklusu nastalom u hotelu u Seg Harboru, nedaleko od Njujorka, upotpunio Kjubrikov film prikazujući Lolitina skrivena lica. Sternu, pre nego Kjubriku, pripada istaknuto mesto u definisanju tzv. Lolita look-a koji je ostavio dalekosežne posledice na popularnu kulturu. Bazirajući se na materijalima dostupnim u Kjubrikovom arhivu u Londonu, u ovom tekstu istražujem veze između Lolite i njenih tvoraca, stepen do kojeg su pojedinačno doprineli recepciji Lolite u javnosti, i određujem mesto koje je u tom procesu pripadalo Sju Lajon kojoj je Lolita bila prva filmska uloga.