Komunizam i religija: istoriografsko-antropološki ogled

Autori

  • Kosta Nikolić Institut za savremenu istoriju, Beograd

DOI:

https://doi.org/10.21301/eap.v12i1.2

Ključne reči:

komunizam, religija, sekularizam, ateizam, ideologija, nacionalizam

Apstrakt

U tekstu se analiziraju religijske osnove marksističke/komunističke doktrine i stvaranje novog tipa religioznosti u društvima u kojima su komunisti izveli revoluciju. Komunistički ateizam, koji je u Jugoslaviji uspostavljen posle Drugog svetskog rata, tumači se kao sekularna religija koja je nametana kako bi se stvorio novi društveni poredak i potisnula stara religioznost.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Berđajev, Nikolaj. 1989. Izvori i smisao ruskog komunizma. Beograd: Književne novine.

Blagojević, Mirko. 2005. Savremene religijske promene: sekularizaciona paradigma i desekularizacija. Teme 1–2: 15–39.

Bošković, Dušan. 2003. Estetika u okruženju. Sporovi o marksističkoj estetici i književnoj kritici u srpsko–hrvatskoj periodici od 1944. do 1972. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju – Filip Višnjić.

Brkljacic, Maja. 2001. A Case of a Very Difficult Transition: The Ritual of the Funeral of Josip Broz Tito. Limen Journal for Theory and Practice of Liminal Phenomena no. 1, dostupno na: http://limen.mi2.hr/limen1-2001/maja_brkljacic.html

Đilas, Aleksa. 1990. Osporavana zemlja. Beograd: Književne novine.

Epštejn, Mihail. 1998. Vera i lik. Novi Sad: Matica srpska.

Jovanović, Srđan. 2010. Religija, ateizam i komunizam. http://www.danas.rs/dodaci/. Prvi put objavljeno 8. januara 2010.

Krstić, Zoran 2010. Historia magistra vitae est – Predlog teološkog vrednovanja sekularizacije. Teme 1: 239–250.

Kolakovski, Lešek. 1980, 1985. Glavni tokovi marksizma, I, III. Beograd: BIGZ.

Kuljić, Todor. 1998. Tito. Sociološkoistorijska studija. Beograd: Institut za političke studije.

Kuljić, Todor. 2004. Grob i moć – tanatosociološka analiza sahrana Tita, F. Tuđmana i S. Miloševića. Sociologija 4: 595–606.

Malešević, Miroslava. 2007. Hrišćanski identitet sekularne Evrope. Glasnik Etnografskog instituta SANU 1: 9–28.

Marković, Dragoslav. 1987. Život i politika 1967–1978, I. Beograd: Rad.

Martinov, Zlatoje. 2010. Vera oličena u ateizmu. Republika 484–485 (1–30. septembar).

Melville, Caspar and Ryklin Michail. 2009. On the trail of the red pilgrims, New Humanist, 2. http://www.eurozine.com/journals/newhumanist/issue/2009-03-09.html

Mikulić, Tatjana. 2013. „Analiza prostornog ponašanja na primeru sahrane kralja Petra I Karađorđevića“. U Nova srpska antropologija: Antropologija smrti II – sahrana, grob i groblje, urednici I. Kovačević i D. Sinani. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta i Institut za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta. http://www.anthroserbia.org/Content/PDF/Publications/cd09a56ca7294540a19ff8552dc0fdbe.pdf

Mikulić, Tatjana. 2013. „Koncept ’društvene drame’: sahrana Zorana Đinđića“. U Antropologija smrti. II, sahrana, grob i groblje, urednici I. Kovačević i D. Sinani. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta i Institut za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta. Dostupno na: http://www.anthroserbia.org/Content/PDF/Publications/cd09a56ca7294540a19ff8552dc0fdbe.pdf

Miloradović, Goran. 2007. Prah prahu : Stalјi¬ni¬stič¬ki po¬grebni ri¬tuali u socijali¬stič¬koj Jugoslavi¬ji. Godišnjak za društvenu istoriju 1–3: 83–107.

Nikolić, Kosta 2015. Mit o partizanskom jugoslovenstvu. Beograd: Zavod za udžbenike.

Nikolić, Kosta. 2016. Jedna izgublјena istorija – Srbija u 20. Veku. Beograd: Službeni glasnik.

Pavićević, Aleksandra. 2009. Dani žalosti i vreme uspomena. Smrt, sahrana i sećanje/pamćenje javnih ličnosti u Srbiji u vreme socijalizma i posle njega. Glasnik Etnografskog instituta SANU 1: 223–238.

Pavićević, Aleksandra. 2011. Živa dela mrtvih tela. Smrt i religija ancije u Srbiji 19. Veka. Glasnik Etnografskog instituta SANU LIX: 7–17.

Perica, Vjekoslav. 2006. Balkanski idoli. Religija i nacionalizam u jugoslovenskim državama, I. Beograd: XX vek.

Perica, Vjekoslav. 2011. „Herojstvo, mučeništvo i karizma u civilnoj religiji titoizma. Proturječja između Titovog kulta i kulta nаrodnih heroja Jugoslavije“. U Tito – viđenja i tumačenja, 582–597. Beograd: Institut za noviju istoriju.

Radić, Radmila. 1999. Sekularizacija kao oblik prozelitizma u zemljama istočne Evrope. Tokovi istorije 1–4: 128–143.

Radić, Radmila. 2001. „Politička ideologija kao sekularna religija i njena integrativna funkcija“. U Dijalog povjesničara–istoričara, IV, 467–483. Zagreb.

Rasel, Bertrand. 1962. Istorija zapadne filozofije. Beograd: Kosmos.

Riklin, Mihail. 2010. Komunizam kao religija. Intelektualci i Oktobarska revolucija. Zagreb: Fraktura.

Rothbard, Murray N. 1990. Karl Marx: Communist as Religious Eschatologist. The Review of Austrian Economics 4: 123–179.

Sinani, Danijel. 2014. Nove i alternativne religije. Beograd: Srpski Genealoški centar – Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta.

Stevanović, Lada. 2009. Rekonstrukcija sećanja, konstrukcija pamćenja. Kuća cveća i Muzej istorije Jugoslavije. Zbornik radova Etnografskog instituta SANU 26: 101–116.

Shirazi, Habibollah Abolhassan. 2006–2007. Religion as discourse: communist and post–communist community. Transcultural Studies 2–3: 173–185.

##submission.downloads##

Objavljeno

2021-11-29

Kako citirati

Nikolić, Kosta. 2021. „Komunizam I Religija: Istoriografsko-antropološki Ogled“. Etnoantropološki Problemi 12 (1):51-70. https://doi.org/10.21301/eap.v12i1.2.

Broj časopisa

God. 12 Br. 1 (2017): Etnoantropološki problemi

Sekcija

Naučni članci

Licenca

Creative Commons License

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC