Modernization in the film Dear Video – anthropological analysis

  • Marija Brujić
Keywords:
guest workers, cultural intimacy, modernization, film ethnography

Abstract

The subject of this paper is a Serbian feature film Dear Video from 1991. Two brothers, one who is living in Germany and the other who is living in Serbian village and their families are communicating through VHS video tapes. Instead of facilitating their communication, the VHS video tapes actually reveal all that was suppressed and hidden from surface relationships (dishonesty, jealousy, deceptions).  Thus, this paper combines two approaches: film ethnography (its diegesis) explained by Kovačević and Herzfeld’s cultural intimacy applied in Serbian film analysis by Naumović. Feature films, as part of pop cultural phenomena, interpret and give comments on socio-cultural phenomena and therefore can serve also as cognitive tools for understanding the world around us. The aim of the paper is to examine how this film solves the issue of unsuccessful modernization of Serbian villages, in other words, why guest workers did not have greater and more important influence on modernization on their places of origins. The film shows discord between the two brothers, discord among cousines, discord among villagers and discord among different nationalities in Yugoslavia. At the same time, discord can be interpreted as a self-defiant inner voice of the Serbs, and thus as the example of cultural intimacy and part of Serbian cultural identity. Consequently, these disharmonies can be understood as the answer of failed modernization. 

References

Aleksić, Stojanka i Milan Čobanov. 2009. Srbi u SR Nemačkoj: uloga organizacije Srba u procesu drštvene integracije. Hereticus. Časopis za preispitivanje prošlosti VII (4): 85-93.

Alscher, Stefan, Johannes Obergfell und Stefanie Ricarda Roos. 2015. Migrationsprofil Westbalkan. Ursachen, Herausforderungen und Losungsansatze. Working Paper 63 des Forschungszentrums des Bundesamtes. Nurnberg: Bundesamt fur Migration und Fluchtlinge.

Antonijević, Dragana, Ana Banić Grubišić i Marija Krstić. 2011. Gastarbajteri – iz svog ugla. Kazivanja o životu i socioekonomskom položaju gastarbajtera. Етноантрополошки проблеми 6 (4): 983-1011.

Antonijević, Dragana. 2013. Stranac ovde, stranac tamo. Antropološko istraživanje kulturnog identiteta gastarbajtera. Beograd: Srpski genealoški centar i Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta.

Apaduraj, Ardžun. 2011. Kultura i globalizacija. Beograd: XX vek.

Baković, Nikola. 2012. Socialist “Oasis” in a Capitalist “Desert”. Yugoslav State Propaganda for Economic Emigrants in FR Germany (1966–1975). M.A.-Diss. Budapest: History Department, Central European University. Доступно на: file:///C:/Users/Marija/Downloads/bakovic_nikola%20(1).pdf [12 jan 2016]

Banić Grubišić, Ana. 2012. O slučaju „obrnute“ upotrebe „fotografskog izmamljivanja“: razmišljanja o značaju i ulozi vizuelne građe u terenskom istraživanju. Етнолошко-антрополошке свеске 19 (8): 47-63.

Banić Grubišić, Ana i Marija Krstić. 2012. „Radionica ’Gastarbajteri – šta znamo o njima?’. Istraživanje stavova/predstava studenata etnologije i antropologije o gastarbajterima“. U Kulturni identiteti kao nematerijalno kulturno nasleđe. Zbornik radova sa naučnog skupa Kulturni identiteti u XXI veku, ur. Bojan Žikić, 179-198. Beograd: Srpski genealoški centar i Filozofski fakultet, Odeljenje za etnologiju i antropologiju.

Bernard, Sara. 2012. The Yugoslav Gastarbeiters’ Return Home: a Chronological Division. Kakanien Revisited: 1-4. http://www.kakanien.ac.at/beitr/labourmigration/SBernard1.pdf [21 апр 2013]

Bobić, Mirjana. 2009. Dijaspora kao ekonomski i socijalni kapital Srbije. Sociološki pregled XLIII (3): 361–377.

Bogdanović, Mira. 1994. „Modernizacijski procesi u Srbiji u XX veku. Modernizacija u uslovima nacionalno nestabilnog društva (jugoslovensko i srpsko iskustvo)”. U Srbija u modernizacijskim procesima XX veka. Naučni skup, ur. Latinka Perović, Marija Obradović i Dubravka Stojanović, 35-58. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.

Bourdieu, Pierre. 1986. The Forms of Capital, 46-58. Преузето из: Bourdieu, Pierre. 1986. „Forms of capital“. In Handbook for Theory and Research for the Sociology of Education, ed. J. G. Richardson, 241–258. New York: Greenwood. http://bbs.knue.ac.kr/~edupolicy/lib._.brd/_1.116_/education.pdf [10 апр 2012]

Bratić, Dobrila i Malešević, Miroslava. 1982. Kuća kao statusni simbol. Etnološke sveske IV: 301-309.

Brujić, Marija. 2015. Da li je "princeza gola"?: kulturne predstave iselјenika u Beču o evrointegracijama Srbije. Antropologija 15(3): 23-46.

Čapo Žmegač, Jasna. 2007. „Encounters in the Transnational Social Space“. In Places of Encounter. In Memoriam Borut Brumen. Rajko Muršič and Jaka Repič, eds. 277-290. Ljubljana: Zupaničeva knjižnica.

Daniel, Ondřej. 2007. “Gastarbajteri: Rethinking Yugoslav Economic Migrations towards the European North-West through Transnationalism and Popular Culture” In Imagining Frontiers, Contesting Identities, eds. Steven G. Ellis and Lud'a Klusáková, 277-302. Pisa: Pisa University Press.

Foster, Robert J. 2002. Bargains with Modernity in Papua New Guinea and Elswere. Anthropological Theory 2 (2): 233–251.

Grečić, Vladimir i Marko Lopušina. 1994. Svi Srbi sveta. Beograd: IP Princip.

Hercfeld, Majkl. 2004. Kulturna intimnost. Socijalna poetika u nacionalnoj državi. Beograd: XX vek.

Iordanova, Dina. 2001. Cinema of Flames. Balkan Films, Culture and the Media. London: BFI Institute.

Ivanović, Vladimir. 2008. „Brantova istočna politika i jugoslovenska ekonomska emigracija u SR Nemačkoj“. U 1968 – Četrdeset godina posle, ur. Radmila Radić, 275-292. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.

Ivanović, Vladimir. 2009. Zaključivanje sporazuma o angažovanju jugoslovenske radne snage sa SR Nemačkom. Hereticus. Časopis za preispitivanje prošlosti VII (4): 25-40.

Ivanović, Vladimir. 2011. ,,Subota na banhofu“: Svakodnevica jugoslovenskih radnika na „privremenom radu“ u SR Nemačkoj i Austriji. Godišnjak za društvenu istoriju 1: 69-87.

Ivanović, Vladimir. 2012. Geburtstag pišeš normalno. Jugoslovenski gastarbajteri u Austriji i SR Nemačkoj. Beograd: Institut za savremenu istoriju.

Janjetović, Zoran. 2008. „Poluslužbeno partnerstvo – Jugoslavija i Savezna Republika Nemačka šezdesetih godina XX veka“. U 1968 – Četrdeset godina posle, ur. Radmila Radić, 259-273. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.

Kovačević, Ivan. 2015a. Fudbal i film: Drug pretsednik – centarfor. Етноантрополошки проблеми 10(3): 743-763.

Kovačević, Ivan. 2015b. Fudbal i film: „Trener“. Етноантрополошки проблеми 10(4): 945-963.

Kovačević, Ivan i Vladimira Ilić. 2016. Antropologija filma u Srbiji. Etnoantropološki problemi 11(1): 217-239.

Krstic, Igor. 2002. Re-thinking Serbia: A Psychoanalytic Reading of Modern Serbian History and Identity through Popular Culturе. Other Voices 2 (2). Доступно на: http://www.othervoices.org/2.2/krstic/ [15 феб]

Krstić, Marija. 2009. „Kursadžije“-terapeutska uspavanka? Analiza popularne domaće humorističke serije. Antropologija 7: 137-152.

Krstić, Marija. 2013. "I’m a poor lonesome cowboy and a long way from home…": srpski dokumentarni filmovi o gastarbajterima. Etnoantropološki problemi 8(2): 499-518.

Lopušina, Marko. 1998. Svi Srbi sveta. Vodič kroz dijasporu. Beograd: IP Princip.

Mandić, Marina. 2016. Sjedinjene Države “Zombilenda”: migracije u popularnoj kulturi na primeru epidemije zombija. Etnoantropološki problemi 11(1): 413-434.

Marković, Predrag J. 1994a. Teorija modernizacije i njena kritička primena na međuratnu Jugoslaviju i druge istočnoevropske zemlјe. Godišnjak za društvenu istoriju I (1): 11-34.

Marković, Predrag J. 1994b. Koncept modernizacije i/ili evropeizacije u novijoj srpskoj istoriji: odbaciti ili preispitati? Kulutra polisa 1: 39-58.

Marković, Predrag. 2009. Izgubljeni u transmigraciji? Srpski gastarbajteri između svetova. Hereticus. Časopis za preispitivanje prošlosti VII(4): 7-24.

Međunarodna organizacija za migracije. 2012. Osnovi upravljanja migracijama u Republici Srbiji. Beograd.

Mihajlovic, Steven. 1987-1988. Yugoslav Gastarbeiter: The Guest Who Stayed for Dinner. Northwestern Journal of International Law & Business 8 (I): 181-196.

Miller, Daniel. 1995. Introduction: Anthropology, Modernity and Consumption to Worlds Apart: Modernity through the Prism of the Local, ed. Daniel Miller, 1-22. London and New York: Routledge.

Miller, Daniel. 1997. Modernity. An Ethnographic Approach. Dualism and Mass Consumption in Trinidad. Oxford and New York: Berg.

Mitrović, Andrej. 1994. Evropeizacija i/ili modernizacija. Deset teza. Godišnjak za društvenu istoriju I (2): 143-145.

Naumović, Slobodan. 2009. Upotreba tradicije. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju IP “Filip Višnjić”.

Naumović, Slobodan. 2010. Kadriranje kulturne intimnosti: nekoliko misli o dinamici samopredstavlјanja i samopoimanja u srpskoj kinematografiji. Godišnjak za društvenu istoriju 1: 7-37.

Obradović, Marija. 1994. “Teorija modernizacije i modeli razvoja”. U Srbija u modernizacijskim procesima XX veka. Naučni skup, ur. Latinka Perović, Marija Obradović i Dubravka Stojanović, 407-423. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.

Petranović, Branko. 1994. “Modernizacija u uslovima nacionalno nestabilnog društva (jugoslovensko i srpsko iskustvo)”. U Srbija u modernizacijskim procesima XX veka. Naučni skup, ur. Latinka Perović, Marija Obradović i Dubravka Stojanović, 17-34. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.

Radovic, Milja. 2009. Cinematic Representations of Nationalist-Religious Ideology in Serbian Films during the 1990s. Thesis (PhD). Edinburgh: The University of Edinburgh.

Samardzija, Zoran. 2012. “Did Somebody Say Communism in the Classroom? Or the Value of Analyzing Totality in Recent Serbian Cinema”. In A Companion to Eastern European Cinemas, ed. Anikó Imre, 63-76. Malden, Oxford, Chichester: Wiley-Blackwell.

Statistisches Bundesamt. 2016. Statistisches Jahrbuch. Deutschland und Internationales. Statistisches Bundesamt: Wiesbaden. https://www.destatis.de/DE/Publikationen/StatistischesJahrbuch/StatistischesJahrbuch2016.pdf?__blob=publicationFile [12 јан 2016]

The World Bank. 2016. Migration and Remittances. Factbook. Washington: The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank.

Toplak, Kristina. 2006. The Film Cheese and Jam: Migration in Self-Perspective. AEMI Journal 4: 36-42.

Vertovec, Steven. 2009. Transnationalism. London and New York: Routledge.

Vlada Republike Srbije. s.a. Migracioni profil Republike Srbije za 2014. godinu. Republika Srbija.

Žikić, Bojan. 2012. Popularna kultura. Nadkulturna komunikacija. Etnoantropološki problemi 7(2): 315-341.
Published
2017-12-23
How to Cite
Brujić, M. (2017). Modernization in the film Dear Video – anthropological analysis. Issues in Ethnology and Anthropology, 12(4), 1091–1118. https://doi.org/https://doi.org/10.21301/eap.v12i4.5