« La vie est l’amour » : écriture de Vinča et invention du patrimoine
DOI :
https://doi.org/10.21301/eap.v13i3.7Mots-clés :
fusaïole de Vatin, écriture de Vinča, patrimoine, pseudo-archéologie, publicRésumé
En s’appuyant sur l’exemple d’une trouvaille de l’âge du bronze, le présent travail discute de la manière dont l’héritage culturel est inventé sur la base d’une idée pseudo-scientifique contestable et accepté comme tel dans le public. Une fusaïole minuscule en céramique de Vatin avec des signes inscrits est souvent citée dans l’abondance de publications pseudo-archéologiques comme représentant de l’écriture de Vinča, portant le message déchiffré « la vie est l’amour », « traduction » attribuée à Radivoje Pešić, bien que la méthode de traduction ne soit pas mentionnée dans ses travaux. Pourtant, grâce aux médias et surtout par l’intermédiaire d’internet, un objet datant de l’âge du bronze devient néolithique et ses interprétations (pseudo-scientifiques) diverses gagnent l’espace public donnant l’impression que la civilisation de Vinča est profondément spirituelle et philosophiquement encline. Le danger particulier réside dans le fait qu’on souligne que la maxime « la vie est l’amour » et l’idée sur l’écriture de Vinča en général font partie de l’héritage culturel et qu’elles figurent dans les publicités, entre autres dans celles de l’offre du tourisme culturel. Étant donné que l’héritage est considéré comme l’utilisation du passé en tant qu’une ressource culturelle, économique et politique, la question du patrimoine se complexifie d’autant plus dans notre milieu puisqu’il est littéralement inventé. Pour cette raison, il est d’une importance capitale que les archéologues professionnels et les scientifiques se penchent encore plus vers le domaine d’archéologie publique pour influencer la formation de la conscience sur le patrimoine culturel par la diffusion de données, l’éducation et la participation active dans la sphère publique.
Téléchargements
Références
AlSayyad, Nezar. 2001. “Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism: Manufacturing Heritage, Consuming Tradition”. In Consuming Tradition, Manufacturing Heritage. Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism, ed. Nezar AlSayyad, 1–33. London: Routledge.
Ashworth, G. J., Brian Graham and J. E. Tunbridge. 2007. Pluralising Pasts. Heritage, Identity and Place in Multicultural Societies. London: Pluto Press.
Eco, Umberto. 1995. „Ur-fascism“. The New York review of books (June 22nd, 1995). https://www.nybooks.com/articles/1995/06/22/ur-fascism/ (poslednji put pristupljeno 20. 7.2018).
Garašanin, Milutin. 1983. „Vatinska grupa“. U Praistorija jugoslavenskih zemalja IV. Bronzano doba, ur. Alojz Benac, 504–519. Sarajevo: Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Centar za balkanološka ispitivanja.
Hobsbom, Erik. 2011. „Uvod: kako se tradicije izmišljaju“. U Izmišljanje tradicije, ur. Erik Hobsbom i Terens Rejndžer, 2–25. Beograd: Čigoja štampa.
Ljuština, Marija. 2012. „Stratigrafija naselja i periodizacija vatinske kulture u Srbiji“. (Doktorska dis. Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu).
Matsuda, Akira and Katsyuki Okamura. 2011. “Introduction: New Perspectives in Global Public Archaeology”. In New Perspectives in Global Public Archaeology, eds. Katsyuki Okamura and Akira Matsuda, 1–18. London: Springer.
Milleker, Felix. 1905. A Vattinai Őstelep. Temesvár: Csánad-Egyházmegyei Kőnyvnyomda.
Nikolić, Dubravka. (ur.) 2008. Vinča – praistorijska metropola. Beograd: Filozofski fakultet – Narodni muzej – Muzej grada Beograda – Galerija SANU.
Palavestra, Aleksandar. 2010. Izmišljanje tradicije: „vinčansko pismo“. Etnoantropološki problemi 5 (2): 239–258.
– – –. 2017. All shades of grey: The case of „Vinča script“. Arhaika 5: 143–165.
Palavestra, Aleksandar i Monika Milosavljević. 2017. Zloupotreba prirodnih nauka u (pseudo)arheologiji. Etnoantropološki problemi 12(3): 826–851.
Radić, Radivoj. 2015. Srbi pre Adama i posle njega. Beograd: Evoluta.
– – –. 2016. Klio se stidi. Beograd: Evoluta.
Srejović, Dragoslav. 2001. Iskustva prošlosti. Beograd: Ars libri.
Tripković, Ana i Boban Tripković. 2018. Neolitsko nalazište i javnost: primer Donje Branjevine kod Odžaka, Etnoantropološki problemi 13(3) (u štampi)
Vuković, Jasna. 2015. Secondary Use, Reuse and Recycling of Ceramic Vessels: Evidence from Late Neolithic Vinča. Arhaika 3: 111–126.
Vuković, Jasna i Miroslav Vujović. 2014. Od informacije do poruke: arheologija i mediji u Srbiji. Etnoantropološki problemi 9(3): 609–624.
Pseudonaučna literatura:
Mišić, Lidija. 2002. „’Život je ljubav’“. U Život je ljubav – o vinčanskom pismu, ur. Dragoljub Antić, 222–224. Beograd: Pešić i sinovi.
Pešić, Radivoje. 1995. Optužujem ćutanje. Zavera poricanja kako pomoći Evropi. Beograd: Pešić i sinovi.
– – –. 2001. Vinčansko pismo i drugi gramatološki ogledi. Beograd: Pešić i sinovi.
Petrović, Aleksandar M. 1995. Kratka arheografija Srba. Srbi prema spisima starih povesnica. Novi Sad: Slovenski institut.
Tomić, Vida. 2000. „Jezik i identitet – suština arhetipskog koda“. U Mitološki Zbornik 3, Treći redovni skup Centra za mitološke studije Srbije održan u Rači 27. aprila 2000. godine. Tema: Slovo i mit, 139-168. ur. Miodrag Stojanović. Rača: Centar za mitološke studije Srbije.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
(c) Tous droits réservés By authors 2018

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


