Orphée noir: Le mythe antique dans la cinématographie brésilienne
DOI :
https://doi.org/10.21301/eap.v15i2.2Mots-clés :
Orphée, Orphée noir, l’antiquité, colonialisme, film, BrésilRésumé
Cet article traite les adaptations cinématographiques du mythe d’Orphée produites au Brésil en 1959 et 1999. Étant donné qu’Orphée est dans les deux films représenté comme un Afro-Brésilien, les nouvelles versions du mythe sont mises en relation avec le concept sartrien d’Orphée noir et le mouvement de la négritude apparu dans les années 1930 à Paris comme une réponse des intellectuels francophones noirs aux mythes raciaux et aux stéréotypes coloniaux. Dans l’article est traité le rapport européen envers la Grèce antique fondé sur l’attitude coloniale consistant à réclamer un droit exclusif sur ce passé, de sorte que la réception de ce mythe antique apparaît non seulement comme un miroir de ce rapport mais aussi comme un espace de subversion et d’intervention possible. Dans quelle mesure les films Orphée noir (1959) et Orphée (1999) minent-ils le concept de l’élitisme européen culturel, des stéréotypes raciaux et des inégalités de classe, et dans quelle mesure les confirment-ils?
Téléchargements
Références
Amadu, Kristine. 2019. Šta je antika? Prev. J. Loma. Loznica: Karpos.
Bahtin, Mihail. 1978. Stvaralaštvo Fransoa Rablea, narodna kultura srednjeg veka i renesanse. Prev. I. Šop, T. Vučković. Beograd: Nolit.
da Mata, Roberto. 1986. „Dva brazilska nacionalna rituala: ograničenje i sloboda“. Kultura, časopis za teoriju i sociologiju kulture i kulturnu politiku br. 73-75, 260-282.
Davis, J. Darién and Judith Michelle Williams. 2007. „Pan-Africanism, Negritude and the Currency of Blackness: Cuba, The Francophone Caribbean, and Brazil in Comparative Perspective, 1930-1950.“ In Beyond Slavery, The Multilayered Legacy of Africans in Latin America and the Caribbean, edited by Darién J. Davis. Lanham, Boulder, New York, Toronto, Plymouth: Rowman & Littlefield Publishers.
Desbois, Laurent. 2016. A Odisseia do Cinema Brasileiro. São Paolo: Companhia das Letras.
Dunn, Christopher. 2001. Tropicália and the Emergence of Brazilian Counterculture. Chapel Hill & London: The University of North Carolina Press.
Fredricksmeyer, Hardy. 2007. „Black Orpheus, Myth and Ritual: A Morphological Reading“. International Journal of the Classical Tradition14 (1-2), Summer 2007: 148-175. DOI 10.1007/s12138-008-0009-y
Gačanović, Ivana. 2012. „Sirotinja između ’kulture bede’ i Čuda u Milanu”. Etnoantropološki problemi 12 (2): 349-378. https://doi.org/10.21301/eap.v12i2.2
Grasse, Jonathon. 2004. „Conflation and Conflict in Brazilian Popular Music: Forty Years between ‘Filming’ Bossa Nova in ‘Orfeu Negro’ and Rap in ‘Orfeu’“. Popular Music 23(3): 291-310.
Gavrilović, Ljiljana i Đorđević, Ivan. 2016. „Sjenički sir kao nematerijalno kulturno nasleđe: Antropološki pristup problemu“. Etnoantropološki problemi 11 (4): 989-1004. https://doi.org/10.21301/eap.v11i4.2
Jang, Dž. S. Robert. 2013. Postkolonijalizam. Sasvim kratak uvod. Beograd: Službeni glasnik.
Lindfors, Bernth. 1968. „A Decade of Black Orpheus“. Books Abroad 42 (4): 509-516.
Moura, Roberto. 1995. Tia Ciata e a Pequena África no Rio de Janeiro. Rio de Janeiro: Secretaria Municipal de Cultura.
Muscato, Christopher. History of Carnaval in Brazil. chapter 4, ttps://study.com/academy/lesson/history-of-carnival-in-brazil.html
Nagib, Lúcia. 2000. „Three Studies on Brazilian Films of the 90s“. University of Oxford Centre for Brazilian Studies Working Paper Series. https://brazilexperience2014.files.wordpress.com/2014/02/nagib11-2000.pdf
Nagib, Lúcia. 2003. „Black Orpheus in Color“. Framework: The Journal of Cinema and Media 44 (1), Latin American Film: 93-103.
O'Higgins, Laurie. 2001. „Women's Cultic Joking and Mockery“. In Making Silence Speak: Women's Voices in Greek Literature and Society, edited by M. Lardinios and L. McCLure, 137-160. Prinecton-Oxford: Princeton University Press.
O’Harel, Greg and Michael Barke. 2002. „The favelas of Rio de Janeiro: A temporal and spatial analysis“. GeoJournal 56: 225–240.
Oliveira, Celso de. 2002. “Orfeu da Conceição: Variation on a Classical Myth”. Hispania 85 (3): 449-454.
Oliveira, Sellman Maurício. 2020. “Beyond Tropes: Otherness and the Identity of the Brazilian Maid in Doméstucas - O Filme and Domestica”. In Domestic Labor in Twenty-First Century Latin American Cinema, eds. Elizabeth Osborne and Sofia Ruiz-Alfaro, 143-167. Cham: Palgrave, Macmillan.
Ribeiro, Marília Scaff Rocha. 2009. “Variations on the Brazilian Orpheus Theme”. CLCWeb: Comparative Literature and Culture 11 (3) http://docs.lib.purdue.edu/clcweb/vol11/iss3/7
Said, Edvard. 2008. Orijentalizam. Prev. D. Gojković. Beograd: XX vek.
Sartre, Jean-Paul. 1964. Black Orpheus. The Massachusetts Review 6 (1): 13-52.
Santos, Myrian Sepúlveda dos. 2001. “Black Orpheus and the Merging of two Brazilian Nations”. European Review of Latin American and Carribean Studies 71: 107-116.
Srejović, Dragoslav i Cermanović-Kuzmanović Aleksandrina. 1979. Rečnik grčke i rimske mitologije. Beograd: Srpska književna zadruga.
Treece, David. 2016. „Orpheus in Babylon: music, myth and realism in the films of Rio de Janeiro“. In Screening songs in Hispanic and Lusophone cinema, edited by Lisa Shaw and Robert Stone, 298-314. Manchester: Manchester University Press.
Veloso, Caetano. 2002. An Orpheus, Rising from Caricature. The New York Times, August 20.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
(c) Tous droits réservés Lada Stevanović 2020

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


