Le bilinguisme et la communauté bilingue serbo-allemande des Serbes à Ingolstadt
DOI :
https://doi.org/10.21301/eap.v14i4.12Mots-clés :
linguistique de contact, bilinguisme, diglossie, contact linguistiqueRésumé
Dans cette contribution sera présentée la situation linguistique bilingue dans la communauté ethnolinguistique des Serbes à Ingolstadt, notée dans la période s’étendant de 2010 à 2013. Dans l’étude sont également analysés les phénomènes du bilinguisme et de la diglossie dans le contexte de la linguistique de contact, leur classification, ainsi que les manifestations du bilinguisme dans le corpus étudié, accompagnées de phénomènes de contact linguistique.
Dans la pratique linguistique des locuteurs bilingues depuis la première jusqu’à la troisième génération apparaît le phénomène du contact linguistique, plus exactement le phénomène de transférence (mélange des systèmes linguistiques sur le plan de la phonétique, de la morphologie, de la syntaxe) ou de permutation de codes (mélange de deux langues du point de vue communicatif). La transférence en tant que phénomène peut avoir des résultats multiples dans un contact linguistique direct et indirect.
Notre conclusion est que les locuteurs de la première génération des travailleurs migrants en Allemagne ont rapporté avec eux différents dialectes de la langue serbe des milieux dont ils sont issus (Serbie, Croatie, Bosnie-et-Herzégovine, Monténégro). Sous l’influence de la langue du milieu (la langue allemande standard, les dialectes allemands), ainsi que les influences des dialectes différents de la langue du milieu dont ils sont issus, se forme une nouvelle langue, que l’on ne peut appeler serbe telle qu’elle est parlée par les Serbes dans leur pays et pour laquelle nous proposons le nom de langue serbe de la diaspora en Allemagne. Elle se transmet en tant que telle de la première à des générations qui suivent et/ou son utilisation diminue dans certains domaines et se maintient dans d’autres, pour qu’à la fin de ce processus, comme l’ont déjà montré de nombreuses recherches dans le domaine de la linguistique de contact, survienne inéluctablement à un certain moment l’achèvement du cycle de vie de la communauté bilingue et la substitution complète de la langue de la communauté majoritaire à la langue de la communauté minoritaire.
Téléchargements
Références
Ajduković, J. 2003. Uvod u leksičku kontaktologiju: teorija adaptacije rusizama. Beograd.
Alexandra, G. 2005. Deutsch-russischer Sprachkontakt: deutsche Transferenzen und Code-switch in ginder Rede Russischsprachiger in Berlin. Bern: Peter Lang.
Apeltauer, E. 2001. "Bilingualismus– Mehrsprachigkeit". In Deutsch als Fremdsprache Ein internationales, Helbig, Gerhard; Götze, Lutz; Henrici, Gert; Krumm, Hans-Jürgen (Hg.). Handbuch. Berlin-New York: Walter de Gruyter.
Auer, J. C. P. 1988. "A Conversation Analytic Approach to Code-Switching and Transfer Originalbeitrag erschienen". In Codeswitching: anthropological and sociolinguistic perspectives, edited by Monica Heller, 187–213. Berlin: Mouton de Gruyter.
Bechert, J., W. Wildgen. 1991. Einführung in die Sprachkontaktforschung. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
Blocher, E. 1982. "Zweisprachigkeit: Vorteile und Nachteile". In Bilinguale und multikulturelle Erziehung, edited by James Swift, 17–25. Würzburg: Köigshausen & Neumann.
Bloomfield, Lеonard. 1984. Language. Chicago: University of Chicago Press.
Bradean-Ebinger, N. 1997. Deutsch in Kontakt: als Minderheits- und als Mehrheitssprache in Mitteleuropa: eine soziolinguistische Untersuchung zum Sprachgebrauch bei den Ungarndeutschen, Donauschwaben und Kärntner Slowenen. Budapest: Universität für Wirtschaftswissenschaften.
Braun, M. 1937. "Beobachtungen zur Frage der Mehrsprachigkeit". Göttingische Gelehrte Anzeigen 199, 115-130.
Cline, M. 1975. Forschungsbericht Sprachkontakt. Untersuchungsergebnisse undpraktische Probleme. Kronberg/Taunus: Script Verlag.
Davidović, M. 1999. Deca stranih radnika: druga generacija jugoslovenskih ekonomskih emigranata u zemljama Zapadne Evrope: sociološka analiza, Beograd: Institut društvenih nauka, Centar za sociološka istraživanja.
Diebold, R. A. 1961. "Incipent Bilingualism". Language 37, 97-112.
Durbaba, O. 2011. "Bilingvizam: preduslovi, klasifikacija i pojavni oblici". Srpski jezik XVI, 589- 600.
Filipović, R. 1984-1985. "Odnos posrednog i neposrednog posuđivanja u teoriji kontaktne lingvistike". Zbornik Matice srpske za filologiju i lingvistiku XXVII-XXVIII, 861-867.
Filipović, R. 1986. Teorija jezika u kontaktu: uvod u lingvistiku jezičnih dodira. Zagreb: Jugoslovenska akademija znanosti i umjetnosti: Školska knjiga.
Fishman, J.A. 1966. Language Loyality in the United States: The Maintenance and Perpetuation of Non-English Mother Tongues by American Ethnic and Religious Groups. The Hague: Mouton.
Fishman, J.A. 1967. "Bilinguism with and without diglossia, diglossia with and without bilinguism". Journal of Social Issues 23(2): 29-38.
Fishman, J.A. 1972. The relationship between micro-and macrosociolinguistics in the study of who speaks what language to whom and when. Harmondsworth: Penguin Books.
Fishman, J.A. 1978. Sociologija jezika: interdisciplinarni društveno-naučni pristup jeziku u društvu. Sarajevo: Svjetlost.
Földes, C. 2005. Kontaktdeutsch. Zur Theorie eines Varietätentyps untertranskulturellen Bedingungen von Mehrsprachigkeit. Tübingen: Verlag Gunter Narr.
Frantzen, P. 2004. Die strategische Sprachwahl: Sprachwechsel unter bilingualen Puertoricanern in Denver/Colorado. Gottfried Egert Verlag.
Golubović, S., N. Jovanović-Simić. 2002. "Dvojezični govorni razvoj". Nastava i vaspitanje 51 (1-2): 18-24.
Gumperz, J. 1962. "Types of linguistic communities". Anthropological Linguistics 4, 28-40.
Halliday, M.A.K., A. MacIntosh, P.D. Strevens. 1965. The linguistic sciences and language teaching. Bloomington: Indiana University Press.
Haugen, E. 1972. The Ecology of Language. Stanford, Calif.: Stanford University Press.
Haugen, E. 1953. The Norwegian Language in America: A Study in Bilingual Behavior 2. Philadelphia.
Ivanović, V. 2012. Jugoslovenski gastarbajteri u Austriji i SRN 1965-1973. Beograd: Institut za savremenu istoriju.
Lambert, W.E. 1977. "The Effects of Bilingualism on the Individual: Cognitive and Sociocultural Consequences", In Bilingualism. Pschyological, Social and Educational Implications, edited by P.A. Hornby, 15-27. New York: Academic Press.
Leitner, A., Pinter, A. 2011. Früher Spracherwerb in derMigration, Wien: Praesens Verlag.
Lippert, S. 2010. Sprachumstellung in bilingualen Familienzur Dynamik sprachlicher Assimilation bei italienisch-deutschen Familien in Italien, New York/München/Berlin: Waxmann Münster.
Löffler, H. 2005. Germanistische Soziolinguistik. 3., überarb. Aufl. Berlin: Schmidt.
Lüdi, G. 1996. "Mehrsprachigkeit". In Kontaktlinguistik, ein itnernationales handbuch zeitgenössischer Forschung, Goebl, H., Nelde, P.H., Stary, Z., Wölk W. (eds.), 1, 233-245. Halbband, Berlin: Monton de Gryter.
Mackey, W.F. 1987. "Bilinguism and Multilingualism". In Soziolinguistik. Ein internationales Handbuch zur Wissenschaft von Sprache und Gesellschaft, edited by U. Ammon, N. Dittmar, K. J. Mattheier 1. Halbband, 699- 712. Berlin - New York: de Gruyter.
Macnamara, J. 1967. "The Bilingual's Linguistic Performance - A Psychological Overview". Journal of Social Issues 23(2): 58-77.
Müller, E.K. 2000. Sprachwahl im spanisch-deutschen Sprachkontakt inSüdchile Ergebnisse einer sprachsoziologischen Untersuchung unter Nachfahren deutscher Einwanderer Series: FTSK. Publikationen des Fachbereichs Translations-, Sprach- und Kulturwissenschaft der Johannes Gutenberg. Volume 26, Frankfurt/M., Berlin, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Wien: Universität Mainz in Germersheim.
Oksaar, E. 1984. Spracherwerb – Sprachkontakt – Sprachkonflikt. Hrsg. v. Els Oksaar. Berlin/New York: de Gruyter.
Overbeke, M. van. 1972. Introduction au problème du bilinguisme. Bruxelles: Labor/Paris: Nathan.
Pabst, B. 2007. Russisch-deutsche Zweisprachigkeit als Phänomen dermultikulturellen Gesellschaft in Deutschland. Frankfurt am Main – Berlin - Bern: Peter Lang.
Pavlica, B. 2005. „Migracije iz Jugoslavije u Nemačku – migranti, emigranti, izbeglice, azilanti“. Međunarodni problemi 57 (1/2):121-158.
Pelka, D. 2006. Der deutsch-polnische Sprachkontakt in Oberschlesien am Beispiel der Gegend von Oberglogau. Berlin: trafo.
Plačko, Lj. 1977. „Integracija druge generacije migranata dobne skupine i međugeneracijski odnosi“. U Druga generacija jugoslavenskih migranata u evropskim zemljama, Savjetovanje u Kaštelstarom (6-7 avgust 1977), Rasprave o migracijama, Svezak 39. Zagreb.
Rickheit, G., L. Sichelschmidt, H. Strohner. 2002. Psycholinguistik. Tübingen: Stauffenburg.
Riehl, C. M. 2004. Sprachkontaktforschung : eine Einführung. Tübingen: G.Narr.
Ros, G. 2009. "Die Bezeichnungen ‚Fremdwort‘ und ‚Lehnwort‘ im Kontext der Sprachkontaktforschung". In Sprachkontakte – Sprachstruktur. Entlehnun-gen – Phraseologismen, R. Lipczuk, P. Jackowski, (Hgg.), 71-78. Hamburg.
Savić, S. 1989. "Dokle smo došli?". U Interkulturalizam kao oblik obrazovanja dece migranata, Savić, S. (ur.), 8-42. Novi Sad: Filozofski fakultet, Institut za južnoslovenske jezike.
Scharlaj, M. 2007. Das Weißrussische zwischen Sprachkontakt und Sprachverdrängung. Dresden (Magisterarbeit).
Schlund, K. 2003. Der Einfluss von Zweisprachigkeit auf dieIdentitätskonstruktion von Deutsch-Jugoslawen der zweiten Generation Eine vergleichende Analyse fünf autobiografisch-narrativer Interviews, https://d-nb.info/1187664162/34.
Schorn, V. 2010. Das Unterrichtsfach Bosnisch/Kroatisch/Serbisch an Wiener Schulen eine Bestandsaufnahme. Vienna: Diplomarbeit, University of Vienna: Philologisch-Kulturwissenschaftliche Fakultät.
Simeon, R. 1969. Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva. Zagreb: Matica hrvatska.
Sinner, C. 2001. Zur Terminologie in der Sprachkontaktforschung: Bilinguismus und Diglossie, Interferenz und Integration sowie tertiärer Dialekt, www.carstensinner.de/Lehre/spanisch/sinner.pdf, vom 21.10.2011
Skutnabb-Kangas, T. 1995. "Multilingualism and the Educations of Minority Childern". In Policy and Practice in Bilingual Educations: A Reader Extending the Foundations, edited by O. Garcia, C. Backer, 40-62. Bridgebnd: WBC.
Skutnab-Kangas, T. 1991. Bilingvizam. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Stölting, W. 1980. Die Zweisprachigkeit jugoslawischer Schülerin der Bundesrepublik Deutschland. Wiesbaden Harrassowitz.
Szabó, C.A. 2010. Language shift und Code-mixing Deutsch-ungarischrumänischer Sprachkontakt in einer dörflichen Gemeinde in Nordwestrumänien, Series: Variolingua. Nonstandard - Standard - Substandard - Volume 38. Frankfurt am Main, Berlin, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Wien.
Vasić, V., P. Vlahović. 2009. "Termini iz oblasti dvo/višejezičnosti u srpskohrvatskom i francuskom jeziku". U Višejezični svet Melanije Mikeš, 189-205. Novi Sad: Filozofski fakultet: Društvo za primenjenu lingvistiku Srbije.
Weinreich, U. 1976. Sprachen in Kontakt: Ergebnisse und Probleme der Zweisprachigkeitsforschung. 1. Aufl. München: Beck.
Županov, J. 1980. "Druga generacija i integracija". U Druga generacija Jugoslavena u Švedskoj, Jugoslavensko-švedski simpozijum u Splitu (30.X-1.XI.1979.), u Rasprave o migracijama, sv. br. 68, Zagreb.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
(c) Tous droits réservés Julijana Vuletić 2019

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


